StrijkersForum

Franz schreef:

(.....)
Een ronde boog heeft een ca 14% hogere stijfheidsmodulus, en weegt ca 3 gr meer
(of ca  5% op een gemiddeld booggewicht van 60gr)
De octogonale boog oogt misschien mooier, is door het meerwerk ook duurder en wordt
misschien daardoor aangezien als beter?

Franz

Ik kan nergens een bevestiging vinden dat een ronde stok een grotere stijfheid en dus grotere Modulus zou hebben dan een octagonale stok, in tegendeel: wat ik erover vind en lees is een achtkantige stok juist stijver. Een verklaring daarvoor zou kunnen zijn, dat hetzelfde fenomeen zich voordoet bij een velletje A4 papier. Wie van ons heeft het niet meegemaakt, dat een velletje muziek op de lessenaar steeds maar weer dubbel vouwt? De oplossing die ik van mijn vioolleraar mee kreeg was om er een lichte vouw in te maken, precies in de lengte. Ziedaar het blaadje bleef keurig in de plooi staan. Dat komt omdat die vouw, dubbel vouwen verhindert. Hetzelfde principe wordt toegepast in bijvoorbeeld de autoindustrie waar profielen worden aangebracht om relatief dun materiaal meer sterkte te geven. Zo ook met een achtkantige stok waar de vlakken onder een bepaalde hoek staan en meer weerstand geven tegen buiging. 

Ikzelf speel al jaren lang op een achtkantige vioolstok gebouwd door strijkstokkenbouwer Henk te Hietbrink. Het was op moment van de aanschaf een hele uitgave (nog in Nederlandse Guldens), maar de stok speelt nog steeds naar volle tevredenheid. Ik heb als reserve altijd een extra stok in de kist, maar dat is een ronde en dat is met recht mijn 'reserve stok', want daar speel ik minder graag mee. Ik vind hem wat slapper dan de achtkantige.

Frits

@Bert,

dit soort vergelijkingen gaat altijd mank, omdat er twee verschillende zaken met elkaar vergeleken worden. Het kan best zo zijn dat je een slappe achtkantige stok vergelijkt met een heel stevige ronde stok. De conclusie die dan getrokken wordt: een ronde stok is steviger dan een achtkantige.
Analoog: de vergelijking van een stevige achtkantige stok met een slappe ronde. De conclusie is dan dat achtkantige stokken steviger zijn, dan ronde stokken.
Kortom: dit soort vergelijkingen mogen niet gedaan worden om bovenstaande conclusies te trekken.

Wat mijns inziens wél zou kunnen:
Neem een achtkantige stok, speel er mee en doe wat metingen, desnoods die zoals door Franz zijn gegeven.
Haal dan van diezelfde stok de scherpe kantjes af, zodat er een ronde stok verkregen wordt en doe hetzelfde als is gedaan met de achtkantige: spelen en metingen doen op precies dezelfde manier. Dan zouden de bevindingen dichter bij de werkelijkheid komen dan het vergelijken van twee totaal verschillende stokken.

Maar ja, wie doet zoiets? Als je een lekker spelende achtkantige stok hebt, laat je hem niet rond maken.


Frits

BertBoonVioolbouw schreef:

.........is dat de voorkeur van de betreffende speler waarschijnlijk eerder berust op vooroordeel of meningen van gezaghebbende anderen dan op de echte eigen waarneming.

De vraag is dus gewoon: of een octagonale stok per definitie beter is dan een ronde stok. Een vraag waar je waarschijnlijk nooit antwoord op kunt geven. Ik ga er van uit dat je een stok selecteert op zijn voordelen voor het vioolspel, veel minder op het uiterlijk of bouw. Zo kan, bijvoorbeeld, een gesigneerde stok er ook slechter van afkomen dan een ongesigneerde en een duurdere stok hoeft niet per sé een betere stok te zijn.

Mijn duurdere, gesigneerde stok van Penzel viel direct af, op advies van mijn altviooldocente. Weer iemand anders (ook beroeps altvioliste) vond deze stok juist best goed.

Ik speel nu op advies van mijn docente met een ronde stok van (ja!) Chinese makelij. (waarvan de prijs een fractie van de stok van Penzel)

Overigens is mijn stok van Penzel octagonaal.

Ik heb de gegeven link geopend en bestudeerd. De leer der Grafostatica geeft een aantal formules voor onder meer een regelmatig achthoekig lichaam en een rond lichaam.
Er zijn een tweetal opmerkingen die ik hierbij zou willen maken:

1)
De gegeven formules hebben betrekking op een homogene, uniforme dikte en rondte die zich uitstrekt over een bepaalde lengte. Bij een strijkstok is dat nu juist niet het geval en is de dwarsdoorsnede op ieder interval anders. De formules zijn daarom niet toepasbaar voor een absolute kwantitatieve bepaling. Wanneer wordt aangenomen dat dit verschijnsel voor beide stokken hetzelfde is, maakt dat een relatieve vergelijking toch mogelijk.

2)
Een ronde strijkstok wordt verkregen uit een achtkantige, niet andersom! Daarom moet bij toepassing van de formules om een ronde stok met een achtkantige te kunnen vergelijken, een correctie worden aangebracht voor de ingeschreven cirkel. Wanneer wordt uitgegaan van het gegeven, dat een achtkantige stok verkregen wordt uit een ronde, zal de grootste dikte veel kleiner zijn dan de diameter van een ronde stok. Die diameter zou dan veel te klein worden om de stok nog te kunnen gebruiken als strijkstok.

Onderstaande schets geeft aan hoe de berekening tot stand is gekomen. Daarbij zij opgemerkt, dat er in dit geval een groter theoretisch weerstandsmoment (=stijfheid) van 12% geldt voor een achtkantige stok dan t.o.v. de ronde stok.



Ik hoop dat er lezers zijn, die hier een reactie op willen geven, zodat de discussie tenminste opgang komt.

Frits

Betreffende strijkstokken rond of achtkantig
 
  Ik denk dat aan de slof alle strijkstokken een gelijke achtkant zijn , die dan verder
  logaritmisch in doorsnede rond of achtkantig afneemt.
  Indien een achtkantige strijkstok sterker zou zijn (zoals iemand op dit forum
  beweert, met alle respekt voor zijn bewering, het is hier een democratisch
  forum, men moet vrij zijn mening kunnen zeggen!) dan zou iedereen achtkantig
  spelen, het voordeel zou direkt gekend zijn!
  Ik wil hier niet diskuteren over cijfers daar men voor een juist vergelijk juiste 
  afmetingen  juiste formules en de houteigenschappen moet kennen !
  Er is ook profielverloop naar de punt toe,  een achtkantige boog heeft verhoudings-
  gewijze meer oppervlakte per doorsnede dan een ronde boog, waardoor 
  de achtkantige boog meer zwakkere "uitlopende houtvezels" heeft enz...
  Indien een achtkantige boog sterker zou zijn , zou iedereen hem willen gebruiken!
  Het is een waarheid als een koe dat profi's altijd (zo ervaart men!) met ronde bogen
  spelen!
  Op de Koningin Elisabeth wedstrijd heeft er in de laatste 30 à 40 jr nog nooit iemand
  met een achtkantige boog gespeeld (info van Brusselse luthiers)
  Iedereen kan bij profi's navragen waarom ze met een ronde boog spelen!
  Wie echt iets van sterkteleer kent kan aan de hand van de juiste afmetingen
  narekenen! Een vergelijkende uitkomst is onbediskuteerbaar. Daar de houtkwaliteit
  een grote rol speelt kan men alleen een theoretische vergelijk maken!
  Het is een vaststaand feit dat men zeer weinig achtkantige bogen speelt, de reden
  dat ze zwakker zijn is voor de handliggend!
  Het is aan de forumbezoeker om navraag te doen bij profi's! Zo simpel is dat!

  Muziek is een hogere openbaring dan wijsheid en filosofie! (Beethoven)

  Franz

Wat zou dan de reden zijn dat er ook met de moderne Carbon Fibre technologie, octagonale stokken worden gefabriceerd? Bijvoorbeeld de Glasser BCF (gevlochten carbon fibre). Als een ronde stok veel steviger zou zijn, dan zou de fabrikant het wel laten om een product als een octagonale stok op de markt te brengen.