Het zou mijn ijdelheid moeten strelen dat u kennelijk zoveel waarde hecht aan mijn reactie op uw compositie, maar zo zit ik niet in elkaar (op het gevaar af vervolgens pretentieuze bescheidenheid te worden verweten; er is ook altijd iets).
Ja, ik heb u aangeboden om
'om een tafel te gaan zitten en gedachten uit te wisselen over technische zaken, als collega's onder elkaar'. Dat is spreken over het métier 'componist' en beslist iets anders dan een oordeel geven over of kritiek leveren op een compositie of een componist.
Enkel en alleen het feit dat ik u zou vertellen waar of waarom iets anders of beter zou kunnen, verheft mij tot iemand die pretendeert beter te weten dan u hoe u uw compositie had kunnen schrijven. Advies kun je immers alleen geven als 'het beter weet'. Die aanmatiging wil ik niet in mijzelf zien.
Dit leidt bovendien tot niets, want als u gehoor zou geven aan mijn adviezen over hoe het anders of beter zou kunnen, dan zou u uiteindelijk uitkomen bij een werk dat door mij geschreven had kunnen zijn, maar niet langer door u. Dat kan nooit uw bedoeling zijn en dat is zeer zeker ook niet mijn bedoeling.
U heeft uw werk geschreven zoals
u vond dat het geschreven diende te worden. Daarom is het ook
uw werk en niet een werk dat geschreven is naar door anderen voorgebakken sjablonen.
Aanschouw of aanhoor uw werk regelmatig en als
u vindt geen verbeteringen meer te hoeven aanbrengen, dan is uw werk goed, naar
uw maatstaven.
U bent de schepper van dat werk en
u bepaalt wanneer het goed en af is.
Als iemand anders vindt dat er nog ruimte voor verbetering is, dan is die 'iemand anders' niet degene voor wie dit specifieke werk bedoeld is. Jammer, maar het zij zo.
Maar, is het belangrijk wat een ander van uw werk vindt? Het is onbestaand dat iedereen een werk waardeert. Naast alle aanbidders van de allergrootste meesters staat een veel grotere groep mensen die de werken van deze grootheden verafschuwt.
Wees tevreden als componist, wanneer u met uw werk één enkel persoon (naast uzelf) emotioneel heeft weten te raken. Die enkele persoon geeft uw werk het bestaansrecht, maakt dat u met recht uzelf
componist mag noemen.
Kritiek kan vernietigend of op zijn minst ontmoedigend zijn en ik raad u dan ook aan om daar niet naar te luisteren. Blijf uzelf trouw en bepaal zelf hoe uw werk eruit moet zien, maar ga nooit schrijven 'zoals het ook zou kunnen' of zoals iemand anders zegt dat het zou moeten. Dat is dan niet langer
uw muziek.
Dat wordt anders, natuurlijk, als u commercieel zou willen schrijven en zich moet gaan richten op de grootst gemene deler in smaak. U schrijft in dat geval uiteraard niet meer
uw muziek, maar probeert te schrijven wat zoveel mogelijk anderen willen horen. In dat geval dient u zich elke kritiek serieus ter harte moeten nemen, want het niet opvolgen van die kritiek kost klanten.
In elk ander geval adviseer ik u te luisteren naar de mensen die uw muziek waarderen, niet naar degene die uw muziek bekritiseren. Maar eerst en vooral (en bij voorkeur uitsluitend): luister naar uzelf.
U bent de enige die weet hoe
uw muziek eruit dient te zien.
Wat ik ervan vind is van het allerminste belang.
Bedenk dat componisten 'groot' genoemd worden, omdat ze juist
niet schreven naar de toentertijd geldende sjablonen. Dus
niet schreven, zoals hen door anderen werd geadviseerd hun composities te 'verbeteren'. Op deze wijze zorgden deze componisten dus zelf voor nieuwe sjablonen. De theorie wordt immers geschreven naar wat de grote componisten deden en niet andersom.
Daarop baseert zich ook de kwalificatie 'groot'. Een 'groot' componist is een componist die het pad van de muziekgeschiedenis heeft verlegd — een componist, dus, zonder wie de muziekgeschiedenis er anders had uitgezien.
Om die reden ook gebruikte ik de verleden tijd bij het definiëren van een groot componist. Immers, pas achteraf kan worden beoordeeld of iemand het pad van de muziekgeschiedenis heeft verlegd.
P.S.
Als u zich verder wil verdiepen in het componeervak, dan raad ik u aan Arnold Schönberg's 'Fundamentals of Musical Composition' te lezen. Daarin vindt u zeer veel aanwijzingen over hoe een goede compositie in elkaar kan zitten. Ik zeg met opzet '
kan', want elke theorie is slechts geldig totdat het tegendeel bewezen is.
Ter geruststelling: neen, Schönberg's boek gaat niet over zijn eigen muziek, hij noemt de twaalftoonstechniek niet eens (als ik mij goed herinner is Brahms het 'modernste' voorbeeld dat hij bespreekt), maar behandelt in het algemeen het componeren door de eeuwen heen en illustreert dat met zeer veel bekende voorbeelden.
P.P.S.
Ik had me tevoren bedacht dat als ik iemand's werk zou prijzen, die persoon zich altijd zou afvragen of ik wel serieus was of alleen maar vriendelijk probeerde te zijn. Als ik kritiek zou hebben op iemand's werk, dan zou ik als een pretentieuze blaaskaak worden gezien. Het leek mij derhalve raadzaam om mij van elke vorm van kritiek te onthouden. Maar kennelijk stuit ook dat op weerstand. Zoals ik al zei, er is ook altijd wat.
