Stemknoppen

Marcelita

Marcelita

|♫♫|♫♫|♫♫|
Mijn nieuwe chineesje was wat ontstemd door het weer, denk ik. Met de snelstemmers was het niet op te vangen, dus dan de stemknoppen. Hm, ja, blijf ik na jaren nog steeds een beetje eng vinden. Beetje onzeker misschien. Ben ook een klein beetje onhandig.
Dan ga ik dus als rondje aanmoediging een filmpje kijken.
Op YT vond ik wat van de Amerikaanse Nan en met wat doorzappen kwamen 'nieuwe vindingen'.
Die worden natuurlijk altijd gebracht als een soort nieuwe heiland op aarde. Ik ga ze jullie laten zien:

http://www.perfectionpegs.twofold.com.au/public/index.php

en deze:

http://www.pegheds.com/

Zijn deze hulpmiddelen intussen ook in NL bekend? Volgens mij heb ik ze niet gezien op de site van Bert B.;)
En als iemand van jullie ze toch heeft geprobeerd: bevielen ze?
Denken jullie dat ze echt meer gemak geven?

en voor de liefhebber nog dat filmpje over het veilig aandraaien van je stemknoppen:

 
Die nieuwe vindingen zijn zo nieuw niet: ze bestaan al bijna 2 decennia. Ze vinden in Europa (nog) weinig weerklank en hebben een wat schimmig handelskanaal. Nieuwer zijn de stemsleutels met ingebouwd mechaniek van Wittner, die hier op dit forum al eens besproken zijn. Die werken, mits ze goed zijn gemonteerd (door een vioolbouwer), op celli, alten en violen.
 
Ik zie ze niet op instrumenten en ook niemand die er naar vraagt. Weinig toegepast, terwijl het een - naar mijn mening- prima concept is. Toch wil men er niet aan.
De oude trouwe stemsleutels werken ook prima, mits goed ingepast en goed gangbaar, dus vraag ik mij af of men nog wel stemmen kan. Zou men al verwend zijn door het Wittner staartstuk? (met ingebouwde fijnstemmers?)
 
Er is niets tegen gemak: water komt ook gewoon uit de kraan in plaats van dat je urenlang met een emmer op je hoofd naar en van een bron moet sjouwen. Het stemmen van stalen snaren zonder fijnstemmers is bijzonder lastig en voor de meeste mensen gewoon onmogelijk, dus met verwennen heeft het niet veel -zo niet niets- te maken. Voor een cello is de toevoeging van zo'n stemsleutel niet zo'n grote toevoeging, aangezien de praktijk van het stemmen neerkomt op het ongeveer stemmen met de stemknoppen en het echte stemmen met de fijnstemmers. Voor een viool (die toch hoofdzakelijk met de veel flexibeler kunststofsnaren wordt bespeeld) is het voordeel van de Wittner fijnstemsleutels wellicht groter, maar ook daar zie ik ze nog weinig toegepast. Ik heb bij wijze van experiment op enkele huurinstrumenten (celli en violen) de Wittner-sleutels gemonteerd: ze werken en gaan niet kapot, maar er is geen grote vraag naar.
 
Laatst bewerkt:
Als het gemak dan van doorslaggevende betekenis is, zou ik de instrumenten tijdens de les door de docent laten stemmen en in orkestverband door de naaste buurman of -vrouw.
Heeft niets met Wittner te maken: men kan blijkbaar niet meer stemmen.
 
Stemmen van stalen snaren mét fijnstemmers (geïntegreerd in de snarenhouder) is voor de meesten onder ons toch iets gemakkelijker en eenvoudiger dan zonder. Er is kennelijk geen tijd meer om kinderen al op redelijk jeugdige leeftijd het stemmen goed aan te leren. En met een App of stemapparaat leer je vooral stemmen met je ogen in plaats van met je oren. Jaja Frits, vroeger was alles beter;)
 
Op muziekscholen (of wat er nu nog van over is) is de lestijd nogal beperkt. In die tijd moet dus veel gebeuren.
Aandacht voor het goed leren stemmen én het spelen zelf.
Neem de muziekschool in Wageningen, maar dit voorbeeld staat niet op zichzelf. Voor beginners (en die moet je dus gelijk ook leren stemmen) is er 20 minuten lestijd in het geval van individuele les; alleen als je je B-examen hebt gehaald, krijg je een halfuur.
Groepsles geeft meer tijd (stapelen van individuele lestijden), maar dan heb je dus weer individuele tempoverschillen. Met een groepje leerlingen lijkt er wel meer tijd te zijn om samen vaardigheden op het gebied van stemmen op te doen. Er is dan nog genoeg tijd over voor het strijken zelf, zodat je niet het gevoel hebt de hele les te hebben zitten stemmen. Dit geeft immers niet het bevredigende gevoel waarmee je thuis wilt komen.

Als je in die 20 minuten het stemmen de aandacht geeft die het eigenlijk verdient, dan houd je krap een kwartiertje over voor de rest, of mogelijk nog minder. Wat een armoede! Van 20 minuten lestijd op de piano houd je meer tijd over voor pianospelen.
Voor strijkers komt meer kijken, maar de standaard lestijd is daar eigenlijk niet op ingesteld. Je kunt dus zelf maar beter je instrument vlak voor les in het gebouw zelf stemmen. En als het instrument dan teveel ontstemd is, draait de leraar dus aan de knoppen, zodat er zoveel mogelijk tijd overblijft voor leren strijken en intoneren.

Met die stemapparaatjes heb je natuurlijk ook gauw op het oog je instrument gestemd, precies zoals je het zegt, Bert! Het past in een haastig schema. En dat is triest.

Je hebt mazzel als je een leraar treft die wat flexibeler omgaat met tijden, natuurlijk wel binnen de mogelijkheden!

Bovenstaande is een praktijkvoorbeeld van hoe het stemmen eigenlijk een beetje (heel erg) is wegbezuinigd.
 
Wat een armoe: 20 minuten les. :(

BertBoonVioolbouw zei:
(.....) Jaja Frits, vroeger was alles beter;)
Klik om te vergroten...
Inderdaad, want ik kreeg een uur les en als de leerling na mij ziek was en/of niet kwam opdagen gingen we wel eens een kwartiertje door: lekker muziek maken. Mijn vioolleraar speelde naast viool, ook uitstekend piano. We hadden er beide veel plezier in. Dat kon toen nog in Groningen! (Stedelijke Muziekschool, Sint Jansstraat, wat een tijd! Jaren '60 vorige eeuw.)
 
Frits, dit is wel geweldig, die lessen zo! Zeer zeker beter dan wat ik bijvoorbeeld in #7 schetste.

Nu weer naar de stemmechaniek:

BertBoonVioolbouw zei:
Die nieuwe vindingen zijn zo nieuw niet: ze bestaan al bijna 2 decennia. Ze vinden in Europa (nog) weinig weerklank en hebben een wat schimmig handelskanaal. Nieuwer zijn de stemsleutels met ingebouwd mechaniek van Wittner, die hier op dit forum al eens besproken zijn. Die werken, mits ze goed zijn gemonteerd (door een vioolbouwer), op celli, alten en violen.
Klik om te vergroten...

Ben gaan zoeken, maar ik heb geen bespreking gevonden (want daar versta ik dan onder dat de voor-en nadelen worden besproken en niet alleen de vaststelling dat er een bepaalde mechaniek is gemonteerd).

Ik vond foto's: https://strijkersforum.nl/threads/josef-vedral-cello.3380/#post-31679
bij de eerste post van dit topic. Ziet het er zó uit als je een stemmechaniek á la Wittner op laat zetten?
Dat is schrikken en even heel erg slikken, want het ziet er níet uit:eek:. Gemak is niet verkeerd, maar het oog wil ook wat en dít wil mijn oog niet!
Het doet meer denken aan wat je op je gitaar hebt zitten als draaisystemen, dat gaat wel lekker soepel met die tandwielen. Ik kan mij ook eigenlijk niet voorstellen dat het er zo beroerd uit moet zien, want op de foto's van die speciale stemsleutels zie ik alleen stemsleutels die er iets anders uit zien.

Bert, heb jij een foto van hoe het er uit ziet als je Wittner stemsleutels op je cello hebt zitten?
Of is het inderdaad gewoon heel lelijk? Ja, dan snap ik cellisten heel goed! Dan maar handiger worden met de gewone stemknop/sleutel en blij zijn met het fenomeen sleutelzeep (Bert, dank voor de snelle levering!).
 
Een foto van een instrument waar ze op zijn gemonteerd heb ik momenteel niet: de betreffende instrumenten zitten in de verhuur. Ik denk niet dat de betreffende foto een goed beeld geeft, want dit zijn andere mechanieken.
Van enige afstand zie je er niet veel van. Bij aanraking voelt de ervaren strijker dat het wellicht geen hout is wat hij in zijn hand heeft, maar kunststof. Je kunt de sleutels zonder veel kracht ronddraaien. Of je blij moet zijn met sleutelzeep weet ik niet: gebruik er niet te veel van en zeker niet op al slecht passende sleutels.
 
BertBoonVioolbouw zei:
Een foto van een instrument waar ze op zijn gemonteerd heb ik momenteel niet: de betreffende instrumenten zitten in de verhuur. Ik denk niet dat de betreffende foto een goed beeld geeft, want dit zijn andere mechanieken.
Van enige afstand zie je er niet veel van. Bij aanraking voelt de ervaren strijker dat het wellicht geen hout is wat hij in zijn hand heeft, maar kunststof. Je kunt de sleutels zonder veel kracht ronddraaien. Of je blij moet zijn met sleutelzeep weet ik niet: gebruik er niet te veel van en zeker niet op al slecht passende sleutels.
Klik om te vergroten...

O.K., dat het een ander mechaniek is dan op die foto's is al een hele geruststelling. Je kunt het systeem dus zonder veel kracht ronddraaien: de snaren ontstemmen er dus niet sneller door, als het goed is gemonteerd.

Sleutelzeep: het lijkt er haast op dat je zelf niet zo achter dit produkt staat.(?) Maar ja, als mensen het zo nodig willen kopen, handel is handel. Ik heb intussen al begrepen dat het heel terughoudend (minimaal) moet worden toegepast en alleen op sleutels die passen. Eerst dus die sleutels goed bekijken; als ze wat krom zijn, geeft dat op z'n zachtst gezegd wat te denken. Maar op passende sleutels kan het wat helpen.
 
Nee hoor, ik gebruik zelf ook allerlei sleutelzepen: de een werkt net weer iets anders dan de ander. De veelgebruikte Hill-pasta werkt soms alleen bij slecht passende sleutels averechts.
 
BertBoonVioolbouw zei:
Nee hoor, ik gebruik zelf ook allerlei sleutelzepen: de een werkt net weer iets anders dan de ander. De veelgebruikte Hill-pasta werkt soms alleen bij slecht passende sleutels averechts.
Klik om te vergroten...

Interessant! Verschillende werkingen van verschillende zepen, hoe moet ik mij dat voorstellen? Ik snap dat de chemische samenstelling anders kan zijn per zeepje. Maar kan het dus zijn dat de samenstelling van het zeepje de wat slechter passende sleutel toch helpt zijn werk te doen en zeepje van een andere samenstelling de situatie alleen maar verergert? En wat is dan het stofje dat uitmaakt of het goed kan gaan of juist helemaal niet?
 
Slecht passende sleutels moet je ook niet met sleutelzeep passend willen krijgen: dat gaat niet!
Die sleutelzeep zorgt er enkel voor dat de sleutel gangbaar is en blijft.
Ik gebruik eigenlijk alleen maar Hill-pasta, omdat het doet wat het moet doen. Of andere pasta's een slecht passende sleutel passend maken, zou mogelijk kunnen liggen aan de viscositeit van het goedje: naarmate er meer speling zit moet je dat opvullen. Hoe dikker de pasta des te beter dat gaat, maar het blijft van tijdelijke aard. Een slecht passende sleutel moet (indien mogelijk) passend worden gemaakt of een geheel nieuwe sleutel er in, waarbij het gat alsook de sleutel perfect op elkaar zijn ingespeeld.
 
Geen enkele pasta maakt een slecht passende sleutel passend. Sommige pasta's zijn wat "gladder" van karakter, andere juist wat stroever. De recepten van de pasta's zie ik nergens gepubliceerd: de fabrikanten houden ze wellicht geheim. Traditioneel werden de sleutels "gesmeerd" met een mengsel van zeep en krijt.
 
Dank jullie wel voor jullie informatie! Ik heb niet de indruk dat ik met slecht passende sleutels van doen heb.
Maar de 'operatie' moet ik nog gaan doen.
 
Intussen is stemsleutel voor stemsleutel gangbaar gemaakt met sleutelzeep. Natuurlijk wel gezorgd dat andere snaren nog de spanning op de cello hielden. Verder natuurlijk matig met zeep.Het losdraaien van de stroeve sleutels was nog een hele klus en het kraakte nogal. Nu is alles weer goed te stemmen.
Toch fijn, al die adviezen die ik heb gehad. Anders zou ik nooit zo'n klus hebben durven aan te pakken.
 
Inloggen of registreren om te reageren.
Terug
Naar boven