wolftoon fis op D snaar

[marloes s]

Even een vraagje.
Als ik de fis in 1e positie op de D snaar speel, klinkt deze niet zuiver en heeft de neiging over te slaan naar een valse noot.
Mijn lerares zegt dat er een lichte wolfstoon op die plek zit.
Daar wil ik graag wat aan laten doen.
Nu ben ik bekend met diverse oplossingen van wolfsdoders, maar ik ben benieuwd naar een meer permanente oplossing.
Ergens heb ik gelezen dat er wolfsdoders bestaan die je niet op de snaren bevestigd maar met behulp van een magneet op de klankkast plaatst.
Als leek zijnde kan ik niet goed uitleggen hoe het werk, maar het lijkt op het verzwaren van de klankkast op een specifiek punt die bij elke wolfstoon weer anders kan zijn.
Iemand hier ervaring mee?

Nu mijn vraag, als zo,n magneet op een bepaald deel van de klankkast de wolfstoon uit je instument haald, zou je dan hetzelfde effect kunnen berijken door bevoorbeeld een blokje hout aan de binnenkant van je klank kast te bevestigen op dat zefde specifieke punt?
Dan heb je een permanente oplossing.
Zou dit kunnen werken?

 

[BertBoonVioolbouw]

Dit magneetsysteeem heet "morteloup" ontwikkeld door de Nederlandse vioolbouwer E. Katzie, die inmiddels naar Frankrijk is verkast. Ik heb het liggen en eventueel mag je het hier uitproberen. Voor een lichte wolftoon zou ik eerder denken aan een wolfdoder op de snaar (buismodel of LupX) Komt de wolftoon op dezelfde Fis op de G snaar ook voor? daar is hij meestal erger dan op de D snaar.
Een zwaardere remedie voor heel sterke wolftonen is de resonator, die tussen de A en C snaar wordt gehangen. Een andere permanente methode is de wolfresonator die in de kast wordt gelijmd (via het f gat, het instrument hoeft niet open) op precies de juiste plek.
Alleen een blokje hout aan de binnenzijde is theorie, maar voor een cello moet dat een erg groot blokje hout worden en in de praktijk is dat niet te doen.
Alle wolfdoders grijpen in op het akoestisch systeem van de cello en in theorie is het ook hoorbaar: in de praktijk gaat het er om waar je heet meeste last van hebt.
Ik heb vrij veel ervaring met het om zeep brengen van wolven, dus bel gerust als je er niet uitkomt.

 

[gevoeligesnaar]

Hebben de verschillende methodes van wolfdoders ook nadelen?

 

[marloes s]

En welke invloed heeft luchtvochtigheid op de wolf?
En kun je de wolf beïnvloeden door de cello te stemmen op een lagere of hogere frequentie ?

Wat ik nog niet gezegt heb is dat er op mijn cello al een wolfdoder zit.
Een buisje met rubber, op de G snaar, maar de fis op deze snaar heb ik nog niet bespeeld.
Kan het wezen dat het buisje wat verplaatst is en daardoor de wolf duidelijker word?
En verder is mijn toonvorming beter geworden waardoor de wolf mij meer opvalt .

Vriedag heb ik cello les, dan zal ik mijn lerares eens naar haar mening vragen, en mischien daarna door naar de vioolbouwer om te kijken wat er verder nog mogenlijk is.
Hoe mooier de overige tonen, hoe neer de Fis er uitspringt

 

[JanHut]

Marloes, vochtig/droog en ook stemming heeft er wel invloed op. Kleine wisselingen, daar hebben we het mee te doen .... .
Of de wolfdoder op de goede plek zit is, voor wie het vaker gedaan heeft, eenvoudig te controleren en bij te stellen. De lerares, en zeker de vioolbouwer, kan het (voor)doen in enkele minuten.
Verder zijn er ook nog de snaren: sommige snaren laten de wolf bijna verdwijnen. Met name wolfraam omwikkeld, zoals de Larsen G medium (te combineren met bijv. Larsen C medium of andere wolfraam C). Het idee is: een dunnere snaar, lagere spanning, omwikkeld met een zwaarder metaal. Ooit gaf Bert mij deze tip mbt wolfraam/wolf (en een andere vioolbouwer noemde andere voordelen al eens voordat wolfraam G/C op de markt waren).

 

[BertBoonVioolbouw]

Helaas zijn wolfram snaren geen panacee voor alle wolven op alle instrumenten, maar het proberen is het altijd waard. Probeer de Fis wolf eens te vinden op de G snaar: wanneer je hem dáár temt, heb je er op de D snaar vermoedelijk ook geen last meer van. Vochtigheid en droogte hebben invloed op het hele instrument, dus ook op de intensiteit van de wolven.
Een wolftoon dempen betekent altijd ingrijpen in het akoestisch systeem en op zich is dat in theorie een nadeel: het is een kwestie van afwegen.

 

[Oosterhof Vioolbouw]

(.....) Verder zijn er ook nog de snaren: sommige snaren laten de wolf bijna verdwijnen. Met name wolfraam omwikkeld, zoals de Larsen G medium (te combineren met bijv. Larsen C medium of andere wolfraam C). Het idee is: een dunnere snaar, lagere spanning, omwikkeld met een zwaarder metaal. (.....)

Nee hoor, zo werkt het niet. Een snaar omwikkeld met Wolfraam t.o.v. Aluminium heeft een veel grotere massa (bij gelijkblijvende diameter) en zal daarom een hogere spanning nodig hebben voor het bereiken van de dezelfde frequentie! Geen dunnere snaar en geen lagere spanning.
Dat volgt ook uit de snaarformule:

waarin:
n = 1, 2, 3...
f = frequentie in Hz
L = lengte van de snaar in meter
T = trekspanning van de snaar in Newton (kgm/s²)
µ = massa per meter (kg/m)

Uit diezelfde formule blijkt ook, dat bij gelijkblijvende snaarspanning de diameter met wolfraamomwikkeling kleiner moet worden voor dezelfde frequentie! En dan gaat de bewering dat de snaar met wolfraam dunner is, weer op!

 

[JanHut]

Een vergelijking:
- cello G wolfram van Larsen is zichtbaar veel dunner dan bijv. Jargar;
- er is een dunnere kern nodig, omdat het zwaardere wolfram omwikkeling groot effect heeft;
- de snaarspanning van deze G is aanmerkelijk lager dan een chroomstaal G van Jargar, blijkt uit overzichten van snaarspanning;
- de ervaring leert: zo'n 'dunnere' wolfram snaar speelt vaak minder stug en wolftonen verminderen vaak;
- de gedachtegang en (vooral) de laatste zin van Frits (#7 met knipoog) lijkt e.e.a. te bevestigen.

 

[JanHut]

..... Probeer de Fis wolf eens te vinden op de G snaar: wanneer je hem dáár temt, heb je er op de D snaar vermoedelijk ook geen last meer van.
Een wolftoon dempen betekent altijd ingrijpen in het akoestisch systeem en op zich is dat in theorie een nadeel: het is een kwestie van afwegen.

1e: zo is het mij ook geleerd en het werkt best goed.
2e: er zijn cellisten die met de wolftonen leren omgaan, zonder wolfdoder. Inderdaad, vanuit hun afweging kiezen zij dus zo (terwijl velen wel het nadeel van de wolfdoder voor lief nemen). Sommigen vinden de wolf zelfs prachtig (als je ermee om kunt gaan). Zeg maar: zoals een schor randje bij een zanger in de blues, pop, jazz.

 

[Oosterhof Vioolbouw]

Ik ben geen cellist, maar ik herinner me dat ergens op dit forum een celliste beweerde een wolftoon in bedwang te kunnen houden door de klemkracht met de benen te variëren. Het zou daarbij gaan om vergroting van de massa van de klankkast, waardoor de wolftoon bijna geheel verdween. Dat zou best kunnen werken, omdat massa een essentiële component is van een wolftoon.

 

[marloes s]

Dat klemmen met de benen ga ik morgens eens proberen.
Ben heel erg benieuwd naar de uitwerking ervan .

 

[Oosterhof Vioolbouw]

Dat klemmen met de benen ga ik morgens eens proberen.
Ben heel erg benieuwd naar de uitwerking ervan .

Ik heb het even voor je opgezocht en heb hier de link.

 

[marloes s]

Ik heb heb tijdens het spelen van de Fis de cello stevig tussen mijn benen geklemd en merkte weinig verschil.
Nu moet ik daarbij zeggen dat ik niet heel erg hard durf te klemmen ivm de kwetsbaarheid van mijn cello.
De Fis is wel te spelen , dus het is niet helemaal een wolf.
Maar de toon klinkt heel erg dof en soms slaat die plotseling over in een enorme piep of gekraak.
Ik vraag mij af of die toon niet beter kan.
Vanmiddag cello les en dan ga ik het bespreken met mijn lerares en misschien nog even langs de vioolbouwer ( die zit daar toch in de buurt)
En anders moet ik leren spelen met deze doffe toon tussen alle andere heldere mooie tonen.
Maar voor nu merk ik dat het mij onzeker maakt, denk steeds dat ik vals speel

 

[JanHut]

'...En anders moet ik leren spelen met deze doffe toon tussen alle andere heldere mooie tonen ...'. Nou, Marloes, het komt maar zelden voor dat er geen goede (of redelijke) oplossing is. Misschien is die verbetering na vanmiddag al gevonden?

 

[marloes s]

Heb mijn lerarees gevraagt wat zij er van vond.
zij zegt dat ik met mijn streektechniek nog één en ander kan verbeteren en dat het dan wel mee valt.
En toen zij er op speel de klonk de toon nog wel dof maar paste veel beter tussen de andere tonen dan als ik speel.
Wel zij zij dat een verplaatsing van de wolfdoder mischien zou helpen, dus dat is later nog te proberen.

Gisteren regende het behoorlijk na de les, en van de les naar de vioolbouwer is ruim 10 min lopen, dus niet naar de vioolbouwer maar direkt naar huis.

Nu ga ik mij eerst goed richten op de toonvorming van de fis.
Uitvinden hoe ik die kan verbeteren met strijken.
Dat word nu eerst de uitdaging.
en dan word waarschijnlijk mijn hele strijktechniek beter

 

[Marcelita]

Heb mijn lerarees gevraagt wat zij er van vond.
zij zegt dat ik met mijn streektechniek nog één en ander kan verbeteren en dat het dan wel mee valt.
En toen zij er op speel de klonk de toon nog wel dof maar paste veel beter tussen de andere tonen dan als ik speel.
Wel zij zij dat een verplaatsing van de wolfdoder mischien zou helpen, dus dat is later nog te proberen.

Gisteren regende het behoorlijk na de les, en van de les naar de vioolbouwer is ruim 10 min lopen, dus niet naar de vioolbouwer maar direkt naar huis.

Nu ga ik mij eerst goed richten op de toonvorming van de fis.
Uitvinden hoe ik die kan verbeteren met strijken.
Dat word nu eerst de uitdaging.
en dan word waarschijnlijk mijn hele strijktechniek beter

Maanden geleden, denk zelfs nog voor de snaarwisseling, meende ik ook een wolf te hebben ontdekt in mijn cello.
Dat was in een hogere positie op de g-snaar, weet zelfs al niet eens meer wáár precies.
Kort en goed: die wolf is gevlucht. Betere snaren (dezelfde als de jouwe) en vooral verbetering van mijn techniek.
En met verbetering techniek bedoel ik dan vooral het strijken.