Een paar dagen geleden had ik een klant aan de telefoon die zat met een losse hals van een cello. De vraag aan mij was of ik dat kon maken. Ik nodigde haar uit om er mee langs te komen. Het bleek te gaan om een ½-celo afkomstig uit China want erg degelijk zag het er niet uit: gebeitste toets en stemsleutels, een breed nervig bovenblad en een stuk hardhout zonder vlam als tweedelig achterblad. Een set snaren van onduidelijke herkomst waar alleen maar geluid uitkomt maakte de zaak compleet. De hals bungelde nog aan de snaren, de kam was met een lintje aan de krul gebonden en dus behouden gebleven. De stapel stond nog overeind zag ik. Verder zag ik geen rare dingen. Ik zei dat ik er mee aan de slag zou gaan en dat het met een paar dagen wel klaar zou zijn.
Op de werkbank bleek er toch wat meer aan de hand te zijn: de krans was ter hoogte van het halsblok los waardoor de klos niet veel verbinding meer had. Dat moest dus gelijmd worden:
Aan het andere eind hetzelfde: moest ook gelijmd worden.
Als dan de oude lijm van halsvoet en halsblok verwijderd is, volgt het paswerk om de juiste inclinatie en richting te waarborgen.
Het is weliswaar geen waardevol instrument maar het moet wel goed gerepareerd. Bij het aanspannen van de lijmklem hoorde ik de stapel vallen. Geen nood, die kon er wel weer in.
Na een nacht drogen, de stapel erin gezet en vervolgens de snaren erop gespannen. Het leek weer wat. Maar, ik keerde de cello om en zag aan de achterkant een scheur: een zogeheten stapelscheur van ongeveer 15 cm! Als je daar niets aan doet gaat die scheur aan de ‘loop’.
De enige afdoende remedie is om het achterblad te verwijderen en een versterkingsvlak ter hoogte van de stapel aan brengen. Dat is arbeidsintensief met een prijskaart. Dat die scheur eerder niet zichtbaar was, kwam omdat de cello werd aangeleverd met alle snaren ontspannen en dan gaat de scheur vanzelf dicht. Met de juiste toedracht van de losse hals er bij had ik zorgvuldiger gekeken.
Dus eerst maar eens de opdrachtgeefster opgebeld en uitgelegd wat ik zag. O, dat wist ze wel: "er was een kindje op gevallen". Die scheur had ze wel gezien en wist ze van. Ik hoefde de scheur niet te repareren, "was niet nodig", zei ze. Mij was niet duidelijk of die scheur er eerder in is gekomen en daarna de hals los of dat het tegelijk gebeurd was. (Ze sprak het Nederlands nog niet geheel perfect). Ik heb de avond te voren wat sterke hete huidenlijm in de scheur weten te brengen toen die open stond door de snaren die erop gespannen waren. Nadat de lijm was ingebracht alle snaren verwijderd, de scheur onder de juiste klemrichting gesloten en een nacht laten drogen.
De volgende dag was er weinig meer van de scheur te zien. De snaren en kam weer aangebracht en het lijkt alsof de scheur het houdt.
Ik schrijf dit verslag om aan te geven dat je heel gemakkelijk wat mist door hetgeen je ziet. Ik had moeten vragen door welke oorzaak die hals los gekomen was. Dan had ik vermoedelijk ook geweten dat er een (stapel)scheur in het onderblad zat. Vermoedelijk had ik dan een andere strategie gevolgd.
Ik heb in de factuur wel melding gemaakt van de stapelscheur en dat de klant afzag van reparatie, dit om eventueel latere reclames te voorkomen.
Op de werkbank bleek er toch wat meer aan de hand te zijn: de krans was ter hoogte van het halsblok los waardoor de klos niet veel verbinding meer had. Dat moest dus gelijmd worden:
Na een nacht drogen, de stapel erin gezet en vervolgens de snaren erop gespannen. Het leek weer wat. Maar, ik keerde de cello om en zag aan de achterkant een scheur: een zogeheten stapelscheur van ongeveer 15 cm! Als je daar niets aan doet gaat die scheur aan de ‘loop’.
Dus eerst maar eens de opdrachtgeefster opgebeld en uitgelegd wat ik zag. O, dat wist ze wel: "er was een kindje op gevallen". Die scheur had ze wel gezien en wist ze van. Ik hoefde de scheur niet te repareren, "was niet nodig", zei ze. Mij was niet duidelijk of die scheur er eerder in is gekomen en daarna de hals los of dat het tegelijk gebeurd was. (Ze sprak het Nederlands nog niet geheel perfect). Ik heb de avond te voren wat sterke hete huidenlijm in de scheur weten te brengen toen die open stond door de snaren die erop gespannen waren. Nadat de lijm was ingebracht alle snaren verwijderd, de scheur onder de juiste klemrichting gesloten en een nacht laten drogen.
De volgende dag was er weinig meer van de scheur te zien. De snaren en kam weer aangebracht en het lijkt alsof de scheur het houdt.
Ik schrijf dit verslag om aan te geven dat je heel gemakkelijk wat mist door hetgeen je ziet. Ik had moeten vragen door welke oorzaak die hals los gekomen was. Dan had ik vermoedelijk ook geweten dat er een (stapel)scheur in het onderblad zat. Vermoedelijk had ik dan een andere strategie gevolgd.
Ik heb in de factuur wel melding gemaakt van de stapelscheur en dat de klant afzag van reparatie, dit om eventueel latere reclames te voorkomen.
Maar terugkerend tot de onderhavige cello, je hebt het dan over de constructie. En het is mij niet duidelijk in hoeverre een slordige bevestiging van de hals (of een gebeitste toets, for that matter) van invloed zijn op de klank van het instrument.