Kam: dikte en hoogte

[ErikB]

Al langere tijd had ik het gevoel dat de snaren van mijn altviool (39.5 cm) te hoog lagen, waardoor ik last van pijn en eeltvorming op de vingertoppen van mijn linker hand had. Mijn idee werd bevestigd door mijn viooldocent en het vergelijken met andere altviolen. Daarom heb ik de vioolbouwer gevraagd de kam te verlagen. Nadat dit gebeurd is, speelt mijn instrument fijner maar vind ik het geluid wel minder mooi. Met name de A snaar klinkt erg schel en ook de andere snaren hebben minder diepte. Mijn docent vind de kam aan de bovenkant (waar de snaren overheen lopen) behoorlijk dik: 3 mm bij een hoogte van 36 mm. Dit is de verklaren als de vioolbouwer de kam aan de bovenzijde heeft verlaagd zonder iets aan de dikte te doen.

Mijn vraag is of er een ideale dikte is van de kam, van boven af gemeten en / of verhouding tussen hoogte en dikte. Kan een te dikke kam de genoemde problemen verklaren? En is een kam ook dunner te maken of moet er dan een nieuwe kam worden gesneden?

groeten, Erik

 

[liuwe]

3 mm is erg dik! Bij mijn eigen altviool is de bovenkant ongeveer 1 mm dik en dat lijkt me ook een normale dikte. De kam kan ongetwijfeld dunner gemaakt worden. Als je durft, kun je dat zelf doen. Maar een vioolbouwer zal de kam dunner schaven en dat klinkt beter (dat woord schaven, hè?) dan de kam dunner schuren. Of je kunt horen of een kam dunner geschuurd is, betwijfel ik, maar er zijn hier mensen op het forum met uiterst gevoelige oren die echt alles horen. Ik zou een vioolbouwer de kam maar dunner laten schaven. Een ideale dikte is niet te geven, het hangt mede af van de eigenschappen van de altviool.

 

[ErikB]

Beste Liuwe, dank voor je reactie. Dat wordt dan maar weer een retourtje vioolbouwer, want zelf schuren lijkt me niet zo'n goed idee. Maar misschien is een nieuwe kam ook een optie. Kan iemand anders nog iets vertellen over wat een (te) dikke kam doet met het geluid van een (alt) viool?

 

[Oosterhof Vioolbouw]

Dag Erik,

Als je de snaren behoorlijk moet indrukken om de vingers op de toets te krijgen kan het ook zijn dat het kielhoutje te hoog is. Maar ook de kam natuurlijk en zelfs beide. Kennelijk is de conclusie getrokken dat de kam te hoog is en die is nu lager gemaakt. Uit de informatie die je geeft is niet op te maken wat de hoogte van de kam eerst was.
Doordat de kam steeds dikker wordt in de richting van de kamvoetjes zal de kam weer een juiste dikteverdeling moeten krijgen als de hoogte kleiner is geworden. Het lijkt er op dat zoiets niet is gebeurd. Een te dikke rand, 3 mm schrijf je, absorbeert trillingsenergie zodat de geluidssterkte iets zou moeten afnemen. Een iets lagere kam heeft ook tot gevolg dat er iets minder kamdruk op het bovenblad komt omdat de snaarhoek iets groter wordt.
De A klinkt erg schel en dat vind ik vreemd. Dat zou minder schril/schel moeten zijn. Mogelijk dat een hogere kamdruk beter klinkt op dit instrument. De andere snaren blijven nu achter in diepgang. Ik denk dat er in deze opstelling geëxperimenteerd moet worden met andere snaren. Met name de C wil nogal eens een te lage spanning hebben. Misschien overgaan op 'high tension'? Jargar en/of met wolfram/zilver omwikkeling?

Dezelfde kam kan worden gebruikt voor het verkrijgen van een betere dikteverdeling.
Kijk ook nog eens naar het kielhoutje, misschien is die te hoog en is daar ook nog winst te behalen. Het zadel kan misschien ook nog wat lager zodat de eerdere snaarhoek weer verkregen wordt en de vroegere klank weer terug komt?

Voor een kwantitatieve bepaling van de invloed van de kamhoogte en snaarhoek op de druk kan ik je dit aanbevelen.