vioolblok zei:
Mijn vraag betreft het pas zijn van de kam nadat de "stapel" op z'n plek zat. de voeten waren ervoor heel mooi pas, nu echter wijken ze - zij het een heeeeel klein beetje, maar toch - af. Heb ik nu de stapel te groot gemaakt, of moet de kam pas pasgeschuurd worden na plaatsing van de stapel?
Wanneer de stapel te lang is, wordt het bovenblad en mogelijk ook een beetje het achterblad naar buiten gedrukt. Het hangt er maar helemaal vanaf onder hoeveel spanning de stapel er werd ingezet. Een stapel plaatsen is niet alleen de juiste plaats vaststellen, maar ook een luchtdichte passing realiseren tussen boven en onderblad mét de juiste spanning. Dat is een aantal voorwaarden die bij de eerste keer een stapel zetten niet gemakkelijk bereikt wordt: dit vereist veel ervaring omdat je moet aanvoelen onder hoeveel spanning de stapel er wordt ingepast. Ook kun je meteen voelen of de stapel perfect past of juist niet: bij spontane draaiing past hij duidelijk niet en moet de plek waar de rotatie plaatsvindt onderhanden worden genomen. Wanneer de stapel dan weer te kort geworden is, opnieuw beginnen met een langere stapel. Begin dus altijd met een te lange stapel!
Omdat het nu ‘slechts’ ging om een ‘proef stapel’ die te dun was, moet de hele procedure nog eens herhaald worden. Dat moet eerst omdat de positie en spanning de vervorming van het bovenblad bepalen. Dan zal toch eerst het instrument gelakt moeten zijn wil men overgaan op het pas snijden van de kam- en kamvoeten.
vioolblok zei:
Ik heb in mijn "luthiers scrapbook"van Wake wel een aantal recepten alsook een beschrijving/tekening van een uv-kast gevonden maar ik lees op dit forum dat er meestal toch spirit-lak wordt gebruikt. Zo'n kast is natuurlijk best te maken, maar welk systeem lijkt jullie het best toepasbaar voor een amateur-lakker?
De keuze hangt mede af van het gewenste resultaat, omdat een olielak gemakkelijker is aan te brengen dan een spiritlak. Bij een olielak kun je binnen de zelfde laag, nog vele malen dezelfde plek beroeren, terwijl dat bij een spiritlak ‘uit den boze’ is. Bij een olielak zonder UV-kabinet is de droogtijd per laklaag een aantal weken, als het niet nog langer is. Het is nu eigenlijk een slechte tijd om met een olielak te gaan werken: in de zomer is er volop UV-licht aanwezig, zelfs in de schaduw! Tenzij er alsnog een UV-kast gebouwd gaat worden. Of er hier op dit forum een voorkeur is voor spiritlak durf ik niet zo te beamen. Denk bij het lakken ook aan de voorbewerking: gronderen, sealen. Maar ook daar heeft Hammerl een aantal componenten voor in de handel. Ik zou niet de aller duurste nemen, maar de 'gulden middenweg' bewandelen.
Ik ga de uiteindelijke keuze niet maken, maar geef een aantal aspecten aan die van belang kunnen zijn om tot een weloverwogen keuze te komen.
Als dan het instrument gelakt is en helemaal is gedroogd dan moet de kam er nog op worden pas
gesneden, dus
niet schuren of vijlen. De kamvoetjes kunnen ook niet ‘kaal’ –dus zonder snaren erop- worden pas gesneden, want bij een cello staat er nogal wat kracht op de voetjes, die daardoor wel 3-6 mm gaan wijken (bij een Frans model kam, bij een Belgische kam een paar mm minder) wanneer de snaren op spanning worden gebracht. Daarom brengt men vóór het pas snijden tussen deze kamvoeten alvast die uitwijking aan met behulp van een kamspreider. Daarna kan het paswerk beginnen. De bedoeling is dat beide kamvoeten luchtdicht aansluiten op het bovenblad bij de juiste stand van de kam! Daarna de hoogte, curvatuur en dikteverdeling van de kam aanbrengen. De juiste hoogte per snaar bepaalt de bespeelbaarheid van het instrument samen met de hoogte van het kielhoutje.
Dan netjes afwerken. Daarna de snaren opspannen en dan kunnen de eerste klanken aan het instrument worden onttrokken.
Het is veel meer werk dan het zo ogenschijnlijk lijkt, tenminste wanneer men het goed wil doen.
Succes er mee!
