Scheve fijnstemmer

Annemeeharts

Annemeeharts

Beste forumleden,

Ik zit met het volgende probleem. Na het stemmen van mijn viool (weer opnieuw begonnen met spelen) kwam ik erachter dat de fijnstemmer van de E niet werkt. Ik zag dat de schroefdraad van de fijnstemmer knop zich een weg heeft geboord aan de zijkant van het fijnstemmer palletje, hoe kan dit? En is dit probleem te verhelpen met een nieuw staartstuk of ligt het probleem ergens anders?
Alvast heel erg bedankt!

Foto 16-10-18 13 59 48.jpg Foto 18-10-18 13 31 47.jpg
 
Beste Annemee,

het lijkt er op dat de fijnstemmer voor de E uit de borging is. Er zit ook in het midden een borging (een foto om te laten zien waar de borging zit):

Onderkant Staartstuk.jpg​

Ik kan het niet helemaal goed zien vanaf de foto maar het zou wel eens kunnen dat de draad die als as dient uit de borging is (linker cirkel). Daardoor komt de schroef van de stemmer niet terecht op de hefboom maar loopt er langs. Misschien is het middelste asje/palletje weg waardoor er vrijheid komt voor de rest van de as. Het is misschien wel te repareren, maar dan moeten alle snaren los om bij de onderkant van het staartstuk te komen. Nu moeten de snaren ook los bij de montage van een nieuw staartstuk, dus daar zit geen verschil. Als het meezit, kan het asje weer op z'n plaats gezet worden en werkt het weer. Zo niet, dan een nieuw staartstuk.
 
Dit type goedkope snarenhouders van Chinese makelij gaat vroeg of laat altijd kapot. Repareren is zinloos. Een nieuwe Wittner van Duitse makelij kost 14,50 inclusief aanhangsnaar (een A snaar kost vaak meer). Een vioolbouwer heeft hem er in een wip opgezet als je het zelf niet durft.
 
Je hebt repareren en repareren. Als het een kwestie is van een asje dat niet in de zitting zit, lijkt me dat wel herstelbaar. Ik heb eens even twee staartstukken naast elkaar gelegd. De linker is een originele Wittner en de rechter een van Chinese makelij. Die Chinezen zijn natuurlijk meesters in het namaken van origineel spul op velerlei gebied en dus ook op het vlak van de staartstukken. Er zit nauwelijks verschil tussen:

Wittner vs China.JPG
​
Maar zoals ik eerder in #2 al schreef: als het niet gerepareerd of hersteld kan worden, dan een nieuwe monteren. In beide gevallen moeten de snaren er toch al af. Ook een Wittner gaat een keer kapot.
Ik vraag me trouwens af of het een staartstuk moet worden met vier fijnstemmers. Zeker wanneer er snaren gebruikt worden met een kunststof kern volstaat een staartstuk met enkel op de E een fijnstemmer. Klinkt in de meeste gevallen nog beter óók! Maar dat is eigenlijk weer een ander onderwerp.
​
 
Bedankt voor de reacties!
Gezien ik er al een paar jaar niet meer op heb gespeeld is het denk ik sowieso tijd voor een complete check om te kijken of alles nog goed is, wellicht dan ook maar een nieuw staartstuk (volgens mij maakt het qua kosten weinig uit)
Het is een studieviool die ik destijds op mijn 11e heb gekregen, alles behalve de snaren zijn dus nog zoals ze toen waren (en toen was het ook al een tweedehands).

Oosterhof Vioolbouw zei:
Je hebt repareren en repareren. Als het een kwestie is van een asje dat niet in de zitting zit, lijkt me dat wel herstelbaar. Ik heb eens even twee staartstukken naast elkaar gelegd. De linker is een originele Wittner en de rechter een van Chinese makelij. Die Chinezen zijn natuurlijk meesters in het namaken van origineel spul op velerlei gebied en dus ook op het vlak van de staarstukken. Er zit nauwelijks verschil tussen:

Maar zoals ik eerder in #2 al schreef: als het niet gerepareerd of hersteld kan worden, dan een nieuwe monteren. In beide gevallen moeten de snaren er toch al af. Ook een Wittner gaat een keer kapot.
Ik vraag me trouwens af of het een staartstuk moet worden met vier fijnstemmers. Zeker wanneer er snaren gebruikt worden met een kunststof kern volstaat een staartstuk met enkel op de E een fijnstemmer. Klinkt in de meeste gevallen nog beter óók! Maar dat is eigenlijk weer een ander onderwerp.
​
Klik om te vergroten...


Ik heb er momenteel de obligato van pirastro op zitten die ik erg fijn vind spelen, wat voor type staartstuk zou je me aanbevelen als ik zou gaan voor één met alleen een fijnstemmer op de E? Alvast heel erg bedankt!
 
Een snarenhouder met één fijnstemmer vereist goedlopende stemsleutels en op veel eenvoudige en bovendien lang niet gebruikte instrumenten lopen de sleutels matig tot slecht. Dat zou je eerst moeten laten controleren, laten onderhouden of vervangen. In uw geval kan het plaatsen van een Wittner kunststof snarenhouder met vier geïntegreerde fijnstemmers wellicht toch de beste keuze zijn.
 
Ik was lange tijd gewend om met de stemsleutels te stemmen. Maar op een gegeven moment heb ik toch een wittner staartstuk met fijnstemners erop laten zetten. Precies voor waar de naam fijnstemmer vandaan komt. Voor net het laatste beetje bij te stemmen. Ik heb er nog steeds geen spijt van.
 
BertBoonVioolbouw zei:
In uw geval kan het plaatsen van een Wittner kunststof snarenhouder met vier geïntegreerde fijnstemmers wellicht toch de beste keuze zijn.
Klik om te vergroten...
Dat kan echter ten koste gaan van de klank.
En met goed lopende stemsleutels (uiteraard) leer je ook nog hoe stemmen ook al weer in z'n werk ging, want steeds meer strijkers weten hun instrument niet meer met stemsleutels te stemmen.
Annemeeharts zei:
wat voor type staartstuk zou je me aanbevelen als ik zou gaan voor één met alleen een fijnstemmer op de E?
Klik om te vergroten...

Ik zou daar een ebbenhouten uitvoering tulpmodel kiezen. Voor de E dan een Hill piccolo fijnstemmer:
Hill piccolo.png​
Komt er log een lus bij. Het geheel kost nauwelijks meer dan een Wittner.
​
 
Ik heb vele honderden Wittners van kunststof gemonteerd en bijna nooit een negatief effect op klank of volume ontdekt. Menig snarenhouder van ebben plus 1-2 metalen fijnstemmers is sowieso te zwaar voor een viool. Wie een ebbenhouten snarenhouder wil kiest het best een aan de onderzijde uitgehold exemplaar (standaard leverbaar of laten doen door de vioolbouwer) Een fijnstemmer van titanium is tegenwoordig een goed alternatief voor een stalen fijnstemmer. Wie perse een houten snarenhouder wil met 4 fijnstemmers kan ook kiezen voor een h0uten exemplaar met 4 fijnstemmers van carbon
 
Laatst bewerkt:
BertBoonVioolbouw zei:
Ik heb vele honderden Wittners van kunststof gemonteerd en bijna nooit een negatief effect op klank of volume ontdekt.
Klik om te vergroten...
Heb je al die "vele honderden" violen dan vóór en na montage van de Wittner allemaal bespeeld? Kan het me niet voorstellen. Ik heb dan geen "vele honderden Wittners" gemonteerd, maar toch voldoende in aantal vóór en na montage zelf bespeeld om te mogen stellen dat in het algemeen een ebben staartstuk met slechts één fijnstemmer (voor de E) een betere klank produceert dan een Wittner met vier fijnstemmers. En dan gaat het inderdaad om een ebbenhouten staartstuk met een uitholling om een bepaald gewicht niet te overschrijden.
Die ervaring wordt nog eens onderbouwd door het onderzoek ["Die Einfluss von Feinstimmern auf die akustischen Eigenschaften einer Violine"] van Nicola Lolli in april 2004, waarin werd aangetoond dat zowel het gewicht van de snaarhouder, alsook de verdeling daarvan door meerdere fijnstemmers te plaatsen en de lengte van de lus, de mate bepalen waarin boventonen gedempt worden. Aangetoond werd dat een toename van het gewicht met 3,5 gram een meetbare verlaging teweeg bracht op de frequentie van boventonen. Ook werd een koppeling tussen de eigenfrequentie van de corpus (B0) met die van de snaarhouder als gunstig ervaren.

Maar als iemand er graag een Wittner op heeft, gewoon doen. Het kan geen kwaad. Ik geef slechts weer wat ik er van weet. Inderdaad niet gebaseerd op "vele honderden Wittner montages" zoals een ex-Groninger vioolbouwer beweert, maar dat is ook helemaal niet nodig.

Als er dan een Wittner op moet komen, overweeg dan eens de aanschaf van een Wittner van het Multi System! Die geeft de mogelijkheid de lengte van de lus te variëren (± 5mm) terwijl alle snaren er gewoon op kunnen blijven! Het is bekend dat de lengte van de niet-aangestreken snaar invloed heeft op zowel de vorming van Wolftonen alsook optimalisering van de boventonen.
Zo ziet dat er uit (voor viool Modelnr.: 918611):
Wittner Multi System.jpg
Ze zijn er ook voor de altviool en cello.

​
 
Ik denk dat het hier gaat om een “smaken”verschil. De een vindt dit en de ander dat. Als klant kies je wat voor jou het handigst is. Een beetje verschil in klank staat tegenover het gemak van (snel) stemmen. Het is maar net wat je wil.
 
Een viool is een mooi, puur vormgegeven instrument, met mooie verhoudingen. Waarom de aanblik dan verknoeid met zo'n foeilelijk Wittner-staartstuk?(Wat is er trouwens mis met het gebruik van dat prachtige klassieke woord "staartstuk"? Daar spreekt poëzie uit, naast dat zo zakelijke "snarenhouder"! Bovendien is het woord ook nog niet helemaal correct: een "houder" houdt iets vast, vaak tijdelijk, een bidonhouder, een pennenhouder, een kaartenhouder, een WC-papierhouder. Maar een snarenhouder heeft een permanente band met de snaren. Bovendien: staartstuk is een klassiek Nederlands woord voor het onderdeel van een viool waar de snaren aan bevestigd worden. Okee, ik treed buiten het topic. Maar ik vind een Wittnerstaartstuk lelijk. Wel praktisch natuurlijk..
 
Wie Engels is georiënteerd gebruikt eerder het anglicisme staartstuk (tailpiece), een Duitse oriëntatie wordt verraden door het germanisme snarenhouder (Saitenhalter). Een snarenhouder houdt de snaren permanent vast en beschrijft daarom precies zijn taak. Een strijkinstrument ontbeert een staart dus waarom een staartstuk? Wittner snarenhouders zijn even mooi of lelijk als allerlei andere latere praktische toevoegingen aan de viool als kinhouders en schoudersteunen. Ebbenhouten (Buxus, palissander etc) in een moderne versie lijken ook niet erg op de oerversie die nog wel in gereconstrueerde vorm wordt aangetroffen op barokinstrumenten. Naar het eerder getoonde verstelbare type Wittner snarenhouder is in de praktijk -ondanks het sympathieke idee- overigens NUL vraag, zodat dit attribuut binnenkort vermoedelijk kan worden bijgezet in de galerij der interessante mislukkingen.
 
Inloggen of registreren om te reageren.
Terug
Naar boven