Scheve Hals ?

Tobias †

Tobias †

|♫♫|♫
Ik ben reeds ruim vijftig jaar in het bezit van een oude Duitse Viool hij heeft geen scheuren of loszittende naden, ziet er op wat lakschade na nog goed uit voor zijn leeftijd, hij is echter wel vrij slordig gebouwd maar ik zal hem nooit verkopen want het is een jeugdliefde.
Een enkele keer beroer ik zijn snaren maar niet vaak omdat het stemmen een hele klus is, want ik moet dan eerst de G snaar onder zeer grote spanning zetten, omdat anders de Kam naar de G snaar kant wordt opgeschoven, ik neem aan dat de Hals iets scheef staat maar dat is niet te zien of te meten.
Ook heb ik de indruk dat de verkeerde spanning van de Kam na het stemmen geen goede invloed op de klank heeft.
Maar om nu een andere Hals te laten plaatsen is ook zo rigoureus, en dat wil ik mijn vriend eigenlijk ook niet aan doen.

Mijn vraag is er voor dit probleem een eenvoudige oplossing, en zou het eventueel opgelost kunnen worden door de inkepingen van de snaren iets te verplaatsen ?
Het zou natuurlijk ook kunnen komen omdat het knopje van de snarenhouder iets scheef zit, alhoewel dit ook niet te zien of te meten is.
 
Wanneer de eindknop uit het centrum zit kan dat ook de oorzaak zijn. De oplossing is dan het bestaande gat passend opvullen (verbussen) en een nieuw conisch gat (laten) aanbrengen wat wél gecentreerd is.
Voor wat betreft de snaarspanning kan een andere snaarkeuze zorgen voor wat minder kamdruk: de soft versie bijvoorbeeld. In ieder geval geen snaren met een stalen kern!!
Voor de E-snaar zijn nauwelijks mogelijkheden de spanning te verlagen.

Frits
 
Halzen zitten bij oude Duitse snelbouw violen vaak scheef en eindknopjes ook. Soms is de boel wat op elkaar aangepast en klopt het al met al wel aardig. Als de kam "verspringt" wordt er inderdaad zijdelings kracht op gezet omdat de boel niet goed recht zit.

Eerst goed kijken over de achterkant richting krul of de hals wel recht zit.
Ook controleren of de toets netjes in het midden van het bovenblad zit. (en is het midden van de toets ook het midden van het blad.
Dan kijken/meten of het eindknopje op dezelfde plaats zit dus in het verlengde van het midden van de toets (je kan eventueel een lineaal gebruiken).

Als het eindknopje scheef zit heb je geluk, dat is eenvoudig iets te verplaatsen. Overigens ook als de hals wat scheef zit kan je met het eindknopje en de kam nog wel wat smokkelen en de snaren goed over de toets laten lopen.
 
Naar aanleiding van het schrijven van Geert nog eens goed de Viool bekeken en het eindknopje nu gemeten met een kleermakerslint, goed aansluitend tot de hoeken, en inderdaad het knopje zit een klein beetje meer naar links dus naar de G snaar toe, een zucht van verlichting, kan hij binnenkort naar de Viooldokter toe, voor een zo te lezen kleine operatie.
 
Geert zei:
(.....) Als het eindknopje scheef zit heb je geluk, dat is eenvoudig iets te verplaatsen. (.....)
Klik om te vergroten...
Hoe doe jij dat dan Geert? Ik ben benieuwd welke 'eenvoudige verplaatsing' dat is.

Tobias zei:
(.....) kan hij binnenkort naar de Viooldokter toe, voor een zo te lezen kleine operatie.
Klik om te vergroten...
Denk dat het toch verbussen wordt en daarna een nieuw correct gecentreerd conisch gat aanbrengen. Of dat 'eenvoudig' genoemd mag worden hangt er van af wie het doet, het is bovendien een subjectieve beoordeling. Je moet er het benodigde gereedschap voor hebben.

Frits
 
Oosterhof Vioolbouw zei:
... Hoe doe jij dat dan Geert? Ik ben benieuwd welke 'eenvoudige verplaatsing' dat is. ...
Klik om te vergroten...
Is dit een overhoring ? ;)

Het gat een beetje ruimen op de juiste hoek. Een stukje hout met de slijper op dezelfde maat maken en er in zetten. Beetje afwerken. Gaatje boren op de nieuwe plaats en op de juiste maat ruimen. En ik zou er een nieuw eindknopje in zetten.

Met de hals er uit halen enz. zou ik veel meer moeite hebben.
 
Uiteraard is dit geen overhoring. Maar nu blijkt dat ik op het verkeerde been gezet werd door de term 'eenvoudige verplaatsing' met de nadruk op eenvoudig, want je beschrijving is niets anders dan de reguliere aanpak.
Ik dacht eigenlijk iets nieuws, iets simpels te vernemen.

Frits
 
Oosterhof Vioolbouw zei:
Uiteraard is dit geen overhoring. Maar nu blijkt dat ik op het verkeerde been gezet werd door de term 'eenvoudige verplaatsing' met de nadruk op eenvoudig, want je beschrijving is niets anders dan de reguliere aanpak.
Ik dacht eigenlijk iets nieuws, iets simpels te vernemen.

Frits
Klik om te vergroten...
je kan een spijker naast het eindknopje slaan en zo de lus naar één kant trekken :lol:
 
Het voordeel van twee eindknopjes is ook dat je met de snaren erop de positie van de stapel en andere zaken in het instrument kunt inspecteren. Nadeel is weer dat je keuze van kinhouders enigszins beperkt kan worden. :P

Goed dames en heren: het is weer komkommertijd zo te zien. Als je nog vakantiedagen hebt, ga dan aan het strand liggen/wandelen of berglucht opsnuiven in plaats van deze onzindiscussies :cool:
 
BertBoonVioolbouw zei:
Het voordeel van twee eindknopjes is ook dat je met de snaren erop de positie van de stapel en andere zaken in het instrument kunt inspecteren. Nadeel is weer dat je keuze van kinhouders enigszins beperkt kan worden. :P

Goed dames en heren: het is weer komkommertijd zo te zien. Als je nog vakantiedagen hebt, ga dan aan het strand liggen/wandelen of berglucht opsnuiven in plaats van deze onzindiscussies :cool:
Klik om te vergroten...
Vreemd dat je er dan zelf aan meewerkt! :/
Maar ja, in Groningen heb je ook geen strand noch berglucht, dus dat zal het wel wezen.
 
De Eindknop of Snarenhouderknop ook wel de Terminaleknop genaamd is een zeer belangrijk onderdeel van de Viool, zonder deze Knop zou het opspannen der snaren niet mogelijk zijn, de snarenhouder zou los liggen en het aanstrijken van de snaren zou onmogelijk zijn.

Toch wordt er grappig over deze Knop gedaan, ja zelfs het aanbrengen van twee Knoppen wordt door een Forumlid aangeraden, een serieuze Knop zo te benaderen doet pijn, op het Internet zag ik dat een dergelijke Knop te koop is voor 2,50 euro, dus voor het geld zou je het aanbrengen van twee Knoppen niet hoeven te laten, maar de gedachten alleen al om op een Viool te spelen met twee Knoppen zou me het gevoel geven op een Knopaccordeon te spelen.
 
Ha ha, hi hi, het was grappig bedoeld (komkommertijd).

Het was een opmerking na aanleiding van een ander forumlid die het grappig vond om het met een spijkertje op te lossen. Als we dan toch aan het rommelen zijn, dan vind ik 2 eindknopjes mooier :D
Niet alles is gemeend, of op kennis gebaseerd (zeker niet bij mij).
 
Door me iets te verdiepen in het Eindknopje zag ik dat deze meestal precies op de plaats zit waar de onderste Zijranden elkaar raken, dat is niet altijd het geval maar meestal wel.

Maar ook zag ik dat de onderste Zijrand niet altijd uit twee stukken bestaat maar soms uit één stuk, dus gewoon doorloopt.

Ik zou graag willen weten waarom dat is, dus waarom meestal uit twee stukken maar soms ook uit één stuk.
 
Het middelpunt van het gat voor het eindknopje behoort precies te zitten op het snijpunt van de centrale lijn. Die is bij een bovenblad dat uit twee helften bestaat –en dat is meestal zo- gemakkelijk te vinden. Wanneer het eindknopje wordt geplaatst op de lijmnaad van de twee helften van de krans (=zijkant) is het mogelijk dat het gat niet centraal komt wanneer die lijmnaad niet precies in het verlengde van de centrale lijn ligt. Hieruit volgt dat het aanbrengen van een krans die uit twee delen bestaat de bouwer nauwkeurig(er) moet werken, dan wanneer het onderste gedeelte van de krans uit één stuk bestaat. Uit één stuk laat zich gemakkelijker aanbrengen. Maar daarna moet het middelpunt van het eindknopje wel exact worden bepaald. Wanneer dat wordt nagelaten komt het eindknopje niet centraal met alle gevolgen van dien.

Er is echter nóg een reden waarom dat gedeelte van de krans meestal uit twee delen bestaat. Dat geldt zeker wanneer de houtkeuze gevallen is op een mooi gevlamd stuk esdoorn. De vlammen staan dan meestal onder een hoek. De richting moet dan zowel rechts als links bezien van het instrument gelijk gericht zijn. Dat kan dan alleen maar worden gerealiseerd wanneer niet alleen het onderste gedeelte uit twee delen bestaat, maar ook alle delen van de krans steeds zodanig worden geplaatst dat hier symmetrie optreedt. Ik kan zo gauw geen afbeelding vinden die dat verduidelijkt, maar misschien komt dat later nog wel.

Frits


18-8-'13: addendum
schets over de oriëntatie van de vlammen bij een kransdeel uit één stuk versus twee delen.

Krans%20uit%201%20stuk.jpg


Niet altijd houdt men zich strikt aan de oriëntatie, soms is het een mengeling (fig. 2c). Het heeft verder geen functie anders dan die voor het oog, esthetica dus. Echter bij het onderste deel uit één stuk loopt de oriëntatie door, dat kan niet anders.
Ik hoop dat hiermee voldoende duidelijk is gemaakt waarom soms een kransdeel uit één stuk wordt gebruikt en wat de gevolgen hiervan zijn.


FO
 
Heel fijn dat U het allemaal zo goed uitlegt, kijk dat is nu zo prettig van dit forum dat je goede antwoorden krijgt op vragen over de Viool.
 
Tobias zei:
Naar aanleiding van het schrijven van Geert nog eens goed de Viool bekeken en het eindknopje nu gemeten met een kleermakerslint, goed aansluitend tot de hoeken, en inderdaad het knopje zit een klein beetje meer naar links dus naar de G snaar toe, een zucht van verlichting, kan hij binnenkort naar de Viooldokter toe, voor een zo te lezen kleine operatie.
Klik om te vergroten...
Ja, maar de meting kan ook aangeven dat de linkerkant tot aan de hoek korter is dan die gemeten over de rechterkant tot aan het hoekpunt. De conclusie die dan geldt is dat er enige asymmetrie zit in de linker- en rechterhelft, iets wat overigens wel vaker voorkomt. Het gaat dan om enkele millimeters.
Voor het beoordelen of de eindknop juist gecentreerd is, moet worden bepaald of de centrale lijn van zowel boven- als achterblad correct geplaatst zijn. Is dat het geval dan is een controle of het middelpunt van de de eindknop de centrale lijn snijdt een simpele zaak.

Frits
 
Inloggen of registreren om te reageren.
Terug
Naar boven