1) hoe stel je vast dat een zangbalk vervangen moet worden? Is leeftijd een criterium of alleen klank?
2) als een viool, met name op de a-snaar, wat nasaal (hobo-achtig) klinkt, kan dat het gevolg zijn van verkeerde plaatsing van kam en/of stapel? De mogelijkheid dat het een belabberde viool is, heb ik zelf al bedacht 
ad 1):
het vervangen van een zangbalk heb ik in mijn 20 jaar bouwen slechts éénmaal toegepast en wel aan een seriematig geproduceerde viool waarin de zangbalk was uitgespaard in het hout: een zogenoemde ‘fabrieksviool’ uit Tsjechië. De eventuele vervanging waarom het hier zou gaan is van een heel ander caliber. Duidelijk is dat bij aanwezigheid van wormgaten er het beste een nieuwe zangbalk in gelijmd wordt, maar dan alleen wanneer de rest van het klankhout wormvrij is, en meestal is dat dan niet zo. Het instrument is dan ten dode opgeschreven of moet behandeld worden met speciale middelen maar dan moet het wel gaan om een zeer kostbaar instrument. In alle andere gevallen is elke reparatie in feite zinloos.
Naarmate de viool ouder is zal- indien de zangbalk er onder spanning is ingelijmd- er een evenwicht ontstaan (tussen de druk op het bovenblad van de snaren via kam en de tegendruk van bovenblad en zangbalk) en zal de spanning in de loop der jaren afgenomen zijn t.o.v. de eerste keer in lijmen. De klank zal veranderen maar dat is wel een heel langzaam proces en daardoor nauwelijks waarneembaar. Indien de zangbalk gescheurd of hier en daar ‘uit de lijm’ is, kan deze meestal wel worden gelijmd, waarbij het bovenblad verwijderd moet worden.
Een zangbalk vervangen alleen omdat de klank niet aanstaat, lijkt me een niet elegant middel waarnaar ik in uiterste nood zou grijpen. Dunner maken kan ook nog altijd i.p.v. vervangen. Er zijn legio oorzaken die te maken kunnen hebben met een niet optimale klank en die dienen eerst te worden onderzocht.
ad 2):
Wanneer het hier om slechts één snaar gaat die nasaal klinkt en de andere drie klinken acceptabel tot goed, zou ik eerst aan vervanging van de A-snaar denken. Mogelijk een
dikkere A-snaar, synthetisch of darm maar
géén stalen kern gebruiken. Het hangt er ook van af of de hele set snaren darm, synthetisch of staal is dit i.v.m. de kracht die via de kam op het bovenblad staat. Soms kan een verbetering gevonden worden door een mix te gebruiken van bijvoorbeeld alleen de A-snaar van nylon kern en de rest een stalen kern.
Bij verplaatsing van de stapel gaan de andere drie snaren ook weer veranderen. Een andere mogelijkheid is de kam wat te modificeren, maar ook hier geldt dat de andere snaren mee gaan doen. De schelheid van de klank kan verminderd worden door van de kam wat massa te verwijderen (dunner maken) bij de oren: dat is het gebied links en rechts boven de twee openingen boven de kamvoeten. Ik zou eerst die onder de E-snaar nemen. Dan uitproberen en indien het resultaat niet bevredigend is, kunnen de openingen van de oren wat groter worden gemaakt. Indien tussen de kamvoeten relatief veel hout (=massa) weg is, gaat de viool in het algemeen helderder klinken. Dus als dat nu al te zien is, zou een andere kam uitkomst kunnen bieden.
Natuurlijk is het zaak om de beste positie van de stapel te vinden behorend bij het instrument. Ook hier gelden weer vele mogelijkheden: dikte en juiste positie, strak of losser ingeklemd etc.
Ja en dan uiteindelijk kan het gebeuren, dat de conclusie moet zijn: meer zit er niet in. Bedenk daarbij dat wat er niet in zit er ook niet uit kan komen, maar het blijft een 'sport' het maximale eruit te halen.
Dus, er is werk aan de winkel: een heel scala van mogelijkheden onderzoeken en uitsluiten om te komen tot het gewenste resultaat. Ik hoor graag hoe het is afgelopen.
Suc7.
. Maar wellicht heeft iemand het antwoord op de volgende vragen:
