De stelling: "Een goede viool uit China is veel goedkoper dan een goede viool uit België of Nederland" is op zich juist, wanneer de nadruk wordt gelegd op "goede".
Maar dan is het nog maar de vraag of er twee violen (te vinden) zijn die beide even goed zijn en hoe bepaal je dat? De ene afkomstig uit China en de ander afkomstig uit –laten we zeggen- Europa.
Iemand een viool uit China laten meenemen die moet voldoen aan een handvol eigenschappen, lijkt me onmogelijk. Dat wil zeggen, je kunt wel iemand een viool laten meenemen, maar of die dan ook nog voldoet aan een aantal criteria is ondoenlijk. Dat is hetzelfde als een ‘goede’ viool selecteren vanaf de PC via een soort webwinkel. Want in dat geval hoeft de vriendin niet naar China, kun je hem beter zelf bestellen via internet.
Waarom de Chinese violen zo veel in prijs verschillen ten opzichte van een goed handgebouwd instrument, laat zich verduidelijken met onderstaande achtergrondinformatie:
Wanneer men weet dat er per jaar in China zo’n 30000 tot 40000 violen gefabriceerd worden voor zowel eigen land als ook de export, is het duidelijk dat een bepaalde productie gehaald moet worden. De beperkende factor is hier dus: tijd! Dat houdt in dat bepaalde –meestal alle- onderdelen machinaal worden gefabriceerd. Dat gebeurt in een fabriek, vandaar de naam ‘fabrieksviool’.
Men heeft een mal waarnaar de vorm, welving en afmetingen in grote aantallen worden gemaakt. Ze zijn allemaal identiek, maar het grote probleem in dit soort producties is, dat er geen stuk hout dezelfde eigenschap heeft. Daarin onderscheidt een handgebouwd instrument zich nu juist van de fabrieksmatige. In de fabriek wordt een gemiddeld goed model als standaard genomen.
De bouwer daarentegen, heeft alle tijd en aandacht nodig om de eigenschappen van het geselecteerde stuk hout optimaal tot zijn recht te laten komen. Soms moet het hier een beetje dikker zijn dan anders en op een andere plek juist weer wat dunner. Daar zijn geen standaard voorschriften voor, die je uit een boekje kunt halen.
Een machine (frees) in een fabriek is geprogrammeerd en voert het werk uit voor ieder blad, duizenden keren hetzelfde. Soms heb je een voltreffer: de vorm, welving en dikteverdeling van de bladen zijn precies optimaal voor die geselecteerde stukken hout. De kans dat zoiets voorkomt is uiterst klein, maar onmogelijk is het niet.
Een andere beperkende factor is: de kostprijs.
Wanneer China betere violen zou leveren, zouden ze ook veel duurder zijn. Wanneer er bezuinigd kan worden, gebeurt dat ook. Een prachtig stuk Europees esdoorn (achterblad) met een rijke vlam en goede dichtheid kost algauw een paar honderd Euro. Een mooi stuk Fichte dat gegroeid is op de juiste hoogte, met de nerven niet te wijd uiteen kost ook al gauw € 100,= of meer. De Chinese stukken hout zijn niet de meest geschikte, wel de goedkoopste en 'snelgroeiers'.
Een derde factor is de loonkosten: China heeft een relatief laag Bruto Nationaal Product en dus lage lonen. Daardoor zijn de producten nog redelijk goedkoop, hoewel daar ook een soort inhaalslag plaats vindt.
Wanneer een vioolbouwer in Europa er zijn inkomen mee moet verwerven, dan kun je bij een productie van twee of drie violen per jaar, ongeveer uitrekenen wat elke viool moet kosten. Meestal vindt er ook reparatie plaats of beharen van strijkstokken, verkoop accessoires e.d.
"Waar moet je op letten?":
als je dan toch een Chineesje wilt aanschaffen, is een keuze heel moeilijk omdat je het instrument niet in handen hebt.
Ik noem een paar criteria:
De hardheid van de super hoogglanslak maakt dat de trillingen worden gedempt: een soort pantser om het instrument heen. Een harde lak wil nu eenmaal heel erg goed glimmen.
De vioolbouwer bepaalt het type lak aan de hand van de eigenschappen van het hout, hij/zij kan hier nog het een en ander mee doen ter optimalisatie van de gewenste klank.
De afmetingen van de krul t.o.v. de rest van de corpus:
past het esthetisch bij elkaar of is de krul veel te 'knotserig'?
Is de toets zwart gebeitst i.p.v. een ebbenhouten exemplaar met de juiste afmetingen?
Idem voor de stemsleutels: gebeitst spul of goede kwaliteit ebben?
Sommige dingen zijn moeilijk te zien:
* zit er een geïntegreerde zangbalk in?
* zitten er massieve hoekklossen in of nep triplex schotjes?
* echte inleg of opgelegd? (erop getekend)?
* dimensionering van de welving t.o.v. de kranshoogte correct?
Zo maar een aantal criteria
Frits
Toch komen deze snaren bij jou vandaan, ik ben erg trouw aan mijn leveranciers. Ik ben ook al dertig jaar bij dezelfde garage.
