Vioolsonatas en -partitas van Bach op cello

JanHut

JanHut

♫ ♪
Met alle prachtige muziek voor cello solo en met name de Bach suites nam ik me voor eens een top cellist te schrijven: ik heb een wens; de solo stukken van Bach voor viool op cello. Toen kwam ik dit tegen, zie onder, en ik bestelde de CD snel.
Het is een opname van deze stukken op cello piccolo. Een 4-snarige, gestemd op G-D-a-e (a=415).
Geweldig vind ik het!
 
Laatst bewerkt:
Het spijt me Jan maar ik hoor geen vioolsonate of partita op dit instrument.
Iets anders: ken je Sigiswald Kuijken op de Violoncello da Spalla?

 
Even goed luisteren, Frits :)
Achter het Italiaanse gepraat en er tussendoor hoor je ze!
En aan het einde tonen ze de betreffende CD!
 
Hier een deel op deze cello piccolo (copy Amati):

En deze Adagio (Sonata 1)
 
Laatst bewerkt door een moderator:
JanHut zei:
Even goed luisteren, Frits :)
Achter het Italiaanse gepraat en er tussendoor hoor je ze!
En aan het einde tonen ze de betreffende CD!
Klik om te vergroten...
O, ja, nog geen minuut. Dan heb ik het wel gehoord, maar dat is een soort trailer. Ik verkeerde in de veronderstelling dat ik een Partita of Sonata te horen kreeg. 't Is dus meer een soort STER-reclame.
 
Oosterhof Vioolbouw zei:
O, ja, nog geen minuut. Dan heb ik het wel gehoord, maar dat is een soort trailer. Ik verkeerde in de veronderstelling dat ik een Partita of Sonata te horen kreeg. 't Is dus meer een soort STER-reclame.
Klik om te vergroten...
Ja, wel reclame. Met uitleg over de kleine cello, interessante info. Maar trailer is het, idd.
#5 heb ik toegevoegd, 2 delen voor echte een indruk.
 
Laatst bewerkt:
Ik heb beide toevoegingen beluisterd, maar ik hoor lagere frequenties dan de G-D-a-e. Ik denk dat het gewoon de vier snaren van de cello zijn (C-G-D-A) met mogelijk de A op 205Hz (415Hz klinkt veel hoger!) met een toegevoegde e-snaar. De klanken die de CD's laten horen komen daar goed mee overeen. Ik wordt in die mening gesteund door: https://www.stretto.be/2019/10/13/s...bach-door-mario-brunello-op-het-label-arcana/
Dus: in weerwil van hetgeen Mario Brunello in #1 beweert, denk ik toch dat het in de CD's gaat om een vijfsnarig instrument.
 
Na wat bestudering (van commentaren en ook in het boekje van de CD) lijkt het:
- het is een 4-snarige cello piccolo (terwijl de 5-snarige idd ook nogal eens voor komt)
- die 4-snarige is zonder de lage C-snaar (er wordt wel gezegd 'cello zonder bas')
- de G-D-a-e zijn precies een octaaf lager dan de barokviool
(je zou kunnen zeggen octaaf + halve toon lager dan 'gewone, moderne' viool)..
 
De commentaar in 'Klassieke zaken':

"De vijfsnarige violoncello piccolo is tot eind achttiende eeuw populair geweest. Bach schreef er zijn zesde cellosuite voor en Haydn zijn tweede celloconcert. Bach schreef ook een zestal werken voor soloviool en die horen we, in tegenstelling tot de cellosuites, zelden gespeeld worden op een ander instrument. Maar zou Bach het erg hebben gevonden als een musicus van zijn tijd ze op violoncello piccolo had gespeeld? Vermoedelijk niet, misschien deed Bach het zelf wel. De violoncello piccolo heeft meestal vijf snaren maar hier horen we een viersnarig exemplaar, eentje mét de hoge e-snaar maar zónder de lage c-snaar. Het instrument, een kopie van een instrument van Giovanni en Antonio Amati, klinkt precies een octaaf lager dan de viool. Mario Brunello speelt alles dus in de originele toonsoorten, maar door de lagere ligging beluisteren we deze overbekende muziek toch vanuit een net iets ander perspectief. Brunello maakt indruk in de langzame delen van de sonates en in de Chaconne uit de tweede partita. Daar geeft hij de muziek een diepte die je op de viool mist. Maar in de snelle delen kan hij knap het stralende van de viool op zijn lage instrument oproepen."

Marcel Bijlo (Klassieke Zaken 6-2019)
 
Met een ietwat nasale klank en dan de lagere tonen krijgt een vioolsonate op een violoncello piccolo een speciaal sfeertje. Beetje mysterieus. Wel heel boeiend en ik vergeet direct dat het eigenlijk voor de viool gecomponeerd is.
Maar dan even dat ietwat nasale: nog nasaler hoor ik vaak bij viola da gamba's. Dat heeft waarschijnlijk wel met de bouw te maken. Of niet?
 
De iets 'smallere' (zo noem ik het) klank vinden de liefhebbers van bijvoorbeeld de gamba vaak de charme van het instrument.
Naast dat ik houd van de volle, rijke klank van de cello vind ik dit lichte van de piccolo heel speciaal. Vooral in deze stukken.
De bouw, dat zal idd de oorzaak zijn.
 
Die 'smallere' klank geeft ook wel bijzondere klankkleuren. Als je dan zo luistert naar die 5e suite van JS Bach, dan hoor ik toch een best breed palet aan kleuren, alleen hebben die niet dat 'volle', of wellicht eerder nog dat 'diepe' van de cello.

Wat ik ook heel apart vind, is de poging van Robert Smith om doedelzak te spelen op een viola da gamba. Het hoort niet bij dit topic, daarom alleen even de hint om bij youtube te zoeken op Robert Smith en The Lancashire Pipes. Het wijkt echter tever af van dit topic. Het was wel fascinerend om te horen, het geeft een ander 'oor' op de viola da gamba.
 
Ik hoorde en zag Pieter Wispelwey de 6e Bachsuite eens spelen op de cello Biennale Amsterdam.
Op de 'moderne' cello en het was wonderbaarlijk!
Eerder, en ook vrijwel alle keren daarna, speelt Pieter de 6e op cello piccolo,
de 5-snarige, zoals Bach voorschreef (hoor hier, alleen geluid):
 
Met cello piccolo geeft Wispelwey wel een mooie intieme sfeer aan de 6e suite en voor viool gecomponeerde muziek van Bach! Dit live horen in een klein kerkje en je bent even hélemaal uit!
Een cello piccolo om er zelf oude muziek op te spelen, ik zou er zomaar trek in kunnen krijgen! (alleen, ik haal natuurlijk bij lange na niet eruit wat Wispelwey doet).
 
Inloggen of registreren om te reageren.
Terug
Naar boven