Contrabas

[Oosterhof Vioolbouw]

(.....) Het menselijk gehoor kan bij lage tonen (tot ± 1000 Hz) heel kleine (< 1 Hz) verschillen in frequentie waarnemen. Bij een toename van de frequentie neemt dit discriminerend vermogen af.

Dat is mooi! Want dat betekent dat je rustig vals kunt spelen, men hoort het toch niet. Tenminste als het maar hoog genoeg is. Maar is dat wel zo? Bij samenspel gaat het dan toch om verschilfrequenties en die beslaan meestal enkele Herz. Die hoor je echt wel.

 

[gevoeligesnaar]

Dat is mooi! Want dat betekent dat je rustig vals kunt spelen, men hoort het toch niet. Tenminste als het maar hoog genoeg is. Maar is dat wel zo? Bij samenspel gaat het dan toch om verschilfrequenties en die beslaan meestal enkele Herz. Die hoor je echt wel.

Da's een beetje de vraag. Immers een instrument als een piano (solo) wordt doorgaans niet als vals ervaren, ondanks de gelijkzwevende stemming. Een klein beetje afwijking wordt blijkbaar geaccepteerd door je gehoor.

 

[Oosterhof Vioolbouw]

Da's een beetje de vraag. Immers een instrument als een piano (solo) wordt doorgaans niet als vals ervaren, ondanks de gelijkzwevende stemming. Een klein beetje afwijking wordt blijkbaar geaccepteerd door je gehoor.

Bij een piano zul je óf als bespeler óf als toehoorder wel moeten.
Er zijn echt bepaalde stukken voor piano die gewoon niet klinken. Dat komt omdat de stemming dan niet geschikt is voor de toonsoort waarin het stuk staat. Het hangt uiteraard mede af van de mate van de ontwikkeling van het muzikale gehoor, want sommigen horen het niet. Die moet je ook geen strijkinstrument laten spelen.

 

[Marcelita]

Da's een beetje de vraag. Immers een instrument als een piano (solo) wordt doorgaans niet als vals ervaren, ondanks de gelijkzwevende stemming. Een klein beetje afwijking wordt blijkbaar geaccepteerd door je gehoor.

Dat merk je ook als je een toon speelt op je strijkinstrument die nog best aardig klinkt, maar waar je stemapparaatje naast het groene lichtje ook rood laat zien aan de ene of andere kant.

 

[Marcelita]

Bij een piano zul je óf als bespeler óf als toehoorder wel moeten.
Er zijn echt bepaalde stukken voor piano die gewoon niet klinken. Dat komt omdat de stemming dan niet geschikt is voor de toonsoort waarin het stuk staat. Het hangt uiteraard mede af van de mate van de ontwikkeling van het muzikale gehoor, want sommigen horen het niet. Die moet je ook geen strijkinstrument laten spelen.

Toch denk ik weleens dat een mens met een exact en absoluut gehoor niet beter af is dan degenen die dat wat minder hebben. Het kan ook een beletsel worden te genieten van muziek, want er blijft dan wat minder over van wat perfect voldoet. (misschien zie ik het wel iets te zwart-wit).
Wie in de eigen huiskamer speelt en daarvan geniet, al is het wat vals, die moet alleen wat met de mensen in de omgeving regelen die daar last van kunnen hebben, maar verder is daar helemaal niets mis mee. Op het podium heb je wel (een acceptabele mate van) zuiverheid nodig zodat het publiek aan genieten toekomt ipv irritaties jegens onzuiverheid.

Zo merk ik ook dat, sinds ik cello speel, de verschillen tussen de piano en de zuivere tonen (met het stemapparaat vastgesteld) op de cello al spoedig hoorde en steeds sneller merkte dat de piano ontstemd raakte na verloop van tijd na het stemmen. Zoiets gaat dan nog meer irriteren dan het daarvoor deed en eigenlijk is dat niet leuk. Zo word je in feite plezier afgenomen, tenzij je zelf de piano leert stemmen of daar vaker een stemmer voor terug laat komen.

 

[gevoeligesnaar]

Toch denk ik weleens dat een mens met een exact en absoluut gehoor niet beter af is dan degenen die dat wat minder hebben. Het kan ook een beletsel worden te genieten van muziek, want er blijft dan wat minder over van wat perfect voldoet. (misschien zie ik het wel iets te zwart-wit).
Wie in de eigen huiskamer speelt en daarvan geniet, al is het wat vals, die moet alleen wat met de mensen in de omgeving regelen die daar last van kunnen hebben, maar verder is daar helemaal niets mis mee. Op het podium heb je wel (een acceptabele mate van) zuiverheid nodig zodat het publiek aan genieten toekomt ipv irritaties jegens onzuiverheid.

Zo merk ik ook dat, sinds ik cello speel, de verschillen tussen de piano en de zuivere tonen (met het stemapparaat vastgesteld) op de cello al spoedig hoorde en steeds sneller merkte dat de piano ontstemd raakte na verloop van tijd na het stemmen. Zoiets gaat dan nog meer irriteren dan het daarvoor deed en eigenlijk is dat niet leuk. Zo word je in feite plezier afgenomen, tenzij je zelf de piano leert stemmen of daar vaker een stemmer voor terug laat komen.

Een absoluut gehoor is nog weer een andere kwestie en ik denk eerder een handicap dan een zegen. Want als je echt een absoluut gehoor hebt, zal het bijzonder lastig zijn om eens te transponeren of in een ensemble te spelen met een iets hogere-lagere stemming.

Een goedgetraind relatief gehoor zal inderdaad kleine onzuiverheden eerder opmerken maar wordt misschien ook wel meer ´geraakt´ door de schoonheid van echt zuivere intervallen. Diepere dalen en hogere pieken?

Het gehoor kan gewend raken aan een bepaalde stemming, maar het is niet eenvoudig om om te schakelen van de ene stemming naar de andere.
Hier een link met een leuk artikel over de verschillende stemmingen; met name de laatste alinea's zijn relevant in deze discussie. Maar ik raad zeker aan om het hele artikel te lezen, al kan je de berekeningen even voor kennisgeving aannemen. Na de laatste tabel wordt het interessant wat betreft de keuze tussen de stemmingen.

 

[jis77]

Een goedgetraind relatief gehoor zal inderdaad kleine onzuiverheden eerder opmerken maar wordt misschien ook wel meer ´geraakt´ door de schoonheid van echt zuivere intervallen. Diepere dalen en hogere pieken?

Dit klinkt voor mij wel kloppend. Ik heb wel vaak bij concerten gezeten dat mensen die er ook waren het geweldig vonden terwijl ik alle kleine dingetjes hoor, en dan minder geniet, best lastig soms. Of je dan meer geraakt wordt door 'zuivere intervallen' weet ik niet niet.
Soms is het een zegen en soms een handicap. (t wordt wel btje off-topic, sorry frits)

 

[Atelier Klassiek]

Hallo, Hugo hier van Atelier Klassiek. In ons orkestje speel ik de contrabas en mij valt hier op dat er veel commentaar komt op het basspelen maar die gaan voorbij aan de oorspronkelijk oproep van Marcelita dat er hier geen apart forum voor de contrabas is. Iets wat mij ook al was opgevallen. Wie oh wie gaat dan doen?

 

[Hubertus Bogaers]

Bij een piano zul je óf als bespeler óf als toehoorder wel moeten.
Er zijn echt bepaalde stukken voor piano die gewoon niet klinken. Dat komt omdat de stemming dan niet geschikt is voor de toonsoort waarin het stuk staat. Het hangt uiteraard mede af van de mate van de ontwikkeling van het muzikale gehoor, want sommigen horen het niet. Die moet je ook geen strijkinstrument laten spelen.

we zijn gewend geraakt aan een beetje vals... totdat je een pianotrio hoort, waarbij viool en cello loepzuiver inzetten, waarna de piano mee gaat doen. Heb ik meteen de herkenning dat het vals is. Of speel eens piano op een goede digitale piano die je even in reine stemming zet, in de toonsoort waar het instrument op dat moment in gestemd is... alsof de hemel opengaat...

 

[Marcelita]

Hallo, Hugo hier van Atelier Klassiek. In ons orkestje speel ik de contrabas en mij valt hier op dat er veel commentaar komt op het basspelen maar die gaan voorbij aan de oorspronkelijk oproep van Marcelita dat er hier geen apart forum voor de contrabas is. Iets wat mij ook al was opgevallen. Wie oh wie gaat dan doen?

Dank voor de steunbetuiging! Al die commentaren kunnen dus in dat forum voor contrabas worden geplaatst. Er moet dan alleen nog even dat forum worden opgezet. Dat is niet aan mij (anders had ik het allang gedaan).

In het orkest Symphonic Friends zit ik vlak voor de contrabassisten. Wat gaaf, ik hoor dus ook hun partij in het geheel. We hebben drie contrabassisten. We spelen symfonische popmuziek én filmmuziek. Op 24 december hebben we in de Doelen in Rotterdam White Christmasconcert gegeven. Op youtube zijn intussen fragmenten van dat concert te vinden. Maar goed, het is eigenlijk meer een illustratie van je met contrabas een mooie bijdrage kunt leveren, want zo veelzijdig is dit instrument.

 

[Satch]

Ik kan je gedachtegang volgen en het klinkt heel logisch wat je schrijft. Maar het komt alleen niet overeen met de waarneming, want hoe groter het instrument en hoe langer de snaren, des te vaker neem je vals spel waar. Dat hoor je bij cellospel, dat hoor je nog meer bij de contrabas. Er moet dus iets anders aan de hand zijn dan dat de relatieve foutpakkans op een groter instrument kleiner wordt.
Ik denk dat het ligt aan de frequentie van de opgewekte tonen. Bij een viool waar een a een frequentie van 880 Hz heeft kun je met een millimeter verkeerde positie veel minder Herz ernaast zitten dan een millimeter 'ernaast' bij een contrabas die een toon laat horen van 80 Hz. Bij die 80 Hz zal een mm verkeerd geplaatste vinger een relatief groter verschil in frequentie opleveren dan die bij de viool. Maar aan de andere kant kun je op zowel de cello als ook op de contrabas heel erg hoog gaan spelen, dus de frequenties komen dan in hetzelfde gebied als de viool. Dan zou je denken dat de zuiverheid zou toenemen, maar dat is dan weer niet conform de waarneming.
Misschien dat iemand anders een 'verklaring' heeft?

Ik denk dat het feit dat er weinig ruimte zit tussen juist en vals voor viool ook een voordeel is. De violist zal bij het aanspelen een noot meteen quasi onhoorbaar kunnen corrigeren door micro aanpassingen van de vinger, hoe groter die afstand hoe moeilijker dat wordt. Misschien heeft dat ook een invloed.

 

[Satch]

Hallo, Hugo hier van Atelier Klassiek. In ons orkestje speel ik de contrabas en mij valt hier op dat er veel commentaar komt op het basspelen maar die gaan voorbij aan de oorspronkelijk oproep van Marcelita dat er hier geen apart forum voor de contrabas is. Iets wat mij ook al was opgevallen. Wie oh wie gaat dan doen?

Ik dacht dat er in het verleden gelijkaardige vragen zijn gesteld en er ook al een contrabas rubriek werd opgestart, maar dat dit wegens een tekort aan belangstelling uiteindelijk weer werd gesloten.
https://strijkersforum.nl/threads/het-jaar-loopt-ten-einde.5595/#post-68937
Natuurlijk vraag en aanbod kan veranderen dus mogelijk kan er nogmaals een poging worden gedaan.

 

[Oosterhof Vioolbouw]

Ik zit momenteel niet op mijn 'thuishonk', maar zal er z.s.m. naar kijken zodra dat kan. In ieder geval is er nu een voldoende aantal onderwerpen die het maken van aparte fora voor de contrabas rechtvaardigen.

 

[Oosterhof Vioolbouw]

Fora aangemaakt. Ik hoop dat een ieder nu weer blij en gelukkig is.