Parijs was duidelijk een broedplaats voor muzikaal talent. In de 19e eeuw ging nog een talent naar Parijs om zich daar verder te ontwikkelen tot componist en musicus. Het begon allemaal echter in Roemenië.
George Enescu, geboren op 19 augustus 1881 in Liveni, Botosani en gestorven op 4 mei 1955 in Parijs had al heel vroeg belangstelling voor muziek en droomde al op zijn 5e componist te zijn. Dit tot zijn eigen verbazing achteraf, want wat wist hij nou helemaal van wat componeren was?
Op zijn derde hoorde de kleine Jurjac (koosnaampje voor George) bij toeval een folkloristisch muziekgroepje in zijn dorp en dat maakte zo'n indruk op hem, dat hij vastbesloten raakte viool te gaan spelen. Hij liet er geen gras over groeien: de volgende dag had de peuter over een stukje hout een draad gespannen (zeer waarschijnlijk met enige hulp). het cymbaal dat hij hoorde en zag bestond bij hem bij wat houtjes en het blaasinstrument was een kwestie van blazen door je lippen.
onder: George met zijn ouders
Vader ging de vierjarige wat muziekonderwijs geven en constateerde een uitgesproken belangstelling voor de viool. O.K. dan een kindervooltje met drie snaren, het stelde nog niet zoveel voor. Alleen "Jurjac" dacht daar anders over, voelde zich niet serieus genomen en wierp het ding in het vuur.
Zijn ouders begrepen de boodschap en hij kreeg een echte viool. Hierop begon hij eerst op één snaar met zijn vinger de melodieën te spelen die hij in zijn omgeving hoorde.
In 1886 werd zijn talent opgemerkt door Eduard Caudella, componist en professor van het conservatorium van Lasi en kregen zijn ouders het advies hem naar het conservatorium te sturen. Intussen had "Jurjac" zijn eerste composities gemaakt. Van 1888 tot ongeveer 1894 kreeg de jongen les aan het conservatorium van Wenen. Ik mag aannemen dat zijn ouders met hem naar Wenen zijn verhuisd, want ik ben nog niet iets tegengekomen van een adresje van familie waar hij mogelijk zou kunnen zijn ondergebracht.
Hij kreeg daar les van docenten die in die tijd daar beroemd waren: vioolles, pianoles, compositie- en harmonieleer. (Siegmund Bachrich en Hellmesberger Junior (violin), Ernst Ludwig (piano) and Robert Fuchs (harmony, counterpoint and composition).
Na deze studietijd kreeg hij van zijn vioolleraar Hellmesberger een aanbevelingsbrief om in Parijs verder te studeren. Zo ging hij met zijn vader op zijn veertiende naar Parijs om daar van 1995 tot 1899 te studeren onder leiding van vioolprofessoren Martin-Pierre Marsick en José White, Jules Massenet en Gabriel Fauré voor compositie en Ambroise Thomas en Theodore dubois voor harmonieleer en André Gédalge voor contrapunt.
Eigenlijk was George helemaal niet erop uit om een virtuoos violist te worden, want hij had in zijn hoofd componist te worden. Maar ja, door zijn volhardend studeren op zijn viool en het meedoen aan de vioolcompetities op het conservatorium leverde hem toch prijzen op. In 1898 de tweede prijs en in 1899 de eerste prijs. Hiermee studeerde hij ook af en kreeg een Bernardel -viool (maar Bernardel was toch een handelaar!?) * met zijn naam ingegraveerd bij die gelegenheid.
Hij maakte carriere als solist en maakte veel tournes in Europa, Verenigde Staten en later ook Rusland.
Zijn composities, de meest bekende zijn gecomponeerd in het begin van de 20e eeuw, werden ook onder directie van Gustav Mahler uitgevoerd.
In 1913 richtte hij een fonds op uit eigen financiële middelen om het George Enescu National Composition Award te financieren en de compositiewedstrijd werd tot 1946 jaarlijks gehouden. Hij wilde zo Roemenen aanmoedigen te componeren en bood de winnaars een royaal bedrag aan prijzengeld én de mogelijkheid dat hun werk werd uitgevoerd tijdens een concert. Ook richtte hij een Roemeense Componistenvereniging op in Boekarest en was daar een tijd zelf de voorzitter.
Tijdens de 1e wereldoorlog was hij in Boekarest en verdeelde hij zijn tijd tussen componeren, dirigeren van uitvoeringen van ook andere componisten, en muziek maken in ziekenhuizen voor de gewonden. Na de oorlog ging hij weer op tournee in diverse landen. Ook speelde hij aan het Roemeense hof bij Koningin Elisabeth.
Intussen nam hij ook de opleiding van zijn leerlingen serieus. Zijn beste leerlingen waren Christian Ferras, Ivry Gitlis, Arthur Grumiaux en Yehudi Menuhin. Vooral deze laatste adoreerde zijn leraar.
Tijdens de 2e wereldoorlog was hij eveneens in Boekarest, nu vooral om nieuwe Roemeense componisten te coachen en enthousiasmeren.
Na de 2e wereldoorlog ging hij in Rusland op toernee en ontmoette er de belangrijkste musici van die tijd: Dmitri Shostakovich, Aram Khachaturian, Kiril Kondrasin, David Oistrah en Lev Oborin.
Na Rusland ging hij weer, vergezeld van zijn vrouw, naar de USA voor een tournee en tot slot streek hij weer neer in Parijs voor de rest van zijn leven. Sinds 1955 ligt hij op de beroemde begraafplaats Pere Lachaise.
Er is nog een filmpje gemaakt over het leven van Enescu.
Ik vind het leuk op twee composities te wijzen, verder is alles natuurlijk terug te vinden op diverse plaatsen op het internet.
Hij heeft meer dan tien jaar aan een opera gewerkt en hij schijnt daar met het meeste plezier aan gewerkt te hebben: Opera Oedipe, opus 23 en voltooid in 1931 en opgedragen aan Maria Rosetti-Cantacuzino die in 1937 zijn vrouw werd. De uitvoering van dat werk in 1936 werd een groot succes.
In de tijd dat hij aan die opera werkte in die tien jaar, werkte hij intussen wel aan andere composities. Zo droeg hij een sonate voor cello en piano op aan de door Enescu hoog gewaardeerde Pablo Casals (Sonata for piano and cello in C major, Op. 26 no.2).
Nu is het toch echt tijd om het te hebben over de violen waar George Enescu op speelde.
De eerste echte viool is te zien op de foto rechtsboven. Deze zal ongetwijfeld vervaardigd zijn uit het goede hout uit Roemenië.
De volgende viool waarover ik las, was een Bernardel met zijn naam erin gegraveerd. Heeft hij hier ook op gespeeld?
Ik kwam een viool van Santo Serafin (bouwer uit Venetië) tegen uit 1739 die aan Enescu heeft toebehoord.
Deze viool is daarna in handen gekomen van zijn leerling Yehudi Menuhin.
Eind 20e eeuw duikt de viool weer op om geveild te worden door Sotheby's.
https://www.bromptons.co/reference/results/details/violin-by-santo-serafino-venezia-1739.html
Een andere viool die volgens Tarisio in bezit was van Enescu was de viool die 'Enescu, Cathedral, Menuhin' is gaan heten, een viool die ergens tussen 1725-1730 is gebouwd door Bartolomeo Giuseppe Guarneri.
Kijk, hier:
https://tarisio.com/cozio-archive/cozio-carteggio/enescu-guarneri-del-gesu-violin/
Er staat ergens halverwege te lezen: In 1900 it passed to George Enescu who, according to Caressa, traded in a Stradivari to acquire it. Shortly after Enescu’s death in 1955 the violin was bequeathed to its current owner, the George Enescu National Museum in Romania.
Enescu en een Stradivari? Dat ben ik nog niet tegengekomen, of ik moet met mijn neus hebben gekeken.
Of is het soms zo dat die Bernardelviool die Enescu bij zijn afstuderen kreeg (die met inscriptie) een Stradivari was. Ik lees tenslotte wel over een firma Gand & Bernardel Freres, maar heb van vioolbouwer Bernardel niet gehoord (hooguit van hars van dat merk).
Waar zou die Stradivari met inscriptie dan heen zijn?
Speurtocht wordt vervolgd
* (24-4-2018) Laat ik nou toch op het SF in #11 notities van
@remi tegenkomen over de vioolbouwersfamilie Bernardel.
https://strijkersforum.nl/threads/guadagnini-bernardel.85/
Dank,
@remi, voor het spitten en rapporteren over je onderzoeken over vioolbouwers!
